Rusya karakteristik özelliği sermaye ihraç eden, örneğin bu bakımdan Çin gibi kapitalist emperyalist bir ülke değil. Fakat dünyanın önde gelen enerji tedarikçisi ve silah sanayicisi-ihracatçısı kapitalist bir ülke.
ABD gerilemeye başlasa da hala kapitalist emperyalizmin mali-ekonomik-askeri lideri konumunda. Dünya işçi sınıfı ve ezilenlerinin baş düşmanı.
Bu, Rusya’nın Ukrayna iÅŸgalini haklı savaÅŸ kılabilir mi? Rusya’nın emperyalist bir iÅŸgale baÅŸvurduÄŸu gerçeÄŸini ortadan kaldırır mı? Ya da haksız savaÅŸ olsa da işçi sınıfı ve ezilenler baÅŸ düşman ABD’yi zayıflatacak olan bu savaşı taktik olarak desteklemeli mi?
Bazı sosyalistler, Sungur Savran ve Murat Çakır kapitalist Rusya’nın emperyalist olmadığı tezini ileri sürüyor. Savran bu nedenle Rusya’nın yenmesini savunurken, Çakır Rusya kapitalist olduÄŸu için desteklenmemesi gerektiÄŸini belirtiyor.
Rusya Federasyonu, Sovyetler BirliÄŸi’nin (SB) yıkılmasından sonra ABD liderliÄŸindeki Batı emperyalizmi tarafından iltihakı yönetilen kapitalist bir ülkeydi. Ä°ltihakı yöneten ve yönetilen (Yeltsin) tarafından, SB dönemindeki gücü çökertilmiÅŸ, Batılı tekeller ve içteki oligarklar tarafından ekonomisi yıkıma uÄŸratılarak adeta bağımlı bir ülke konumuna düşürülmüştü.
Fakat, yine oligarkların hakimiyetinde ama bu kez milliyetçi bir çizgide, potansiyel ekonomik olanaklarını seferber ederek Rusya geliÅŸen kapitalist bir ekonomi ve SB’den devraldığı geliÅŸkin tekniÄŸe dayalı askeri sanayi açısından ABD emperyalizminin hemen sonrasında yer alan bir konumu elde etti.
Rusya karakteristik özelliği sermaye ihraç eden, örneğin bu bakımdan Çin gibi kapitalist emperyalist bir ülke değil. Fakat dünyanın önde gelen enerji tedarikçisi ve silah sanayicisi-ihracatçısı kapitalist bir ülke. Enerji tedarikçiliği ile Avrupa emperyalistleriyle karşılıklı bağımlılık sağlarken, gelişkin silah sanayi -ihracatı- militarizmiyle askeri emperyalist bir ülke.
Nitekim askeri emperyalist özelliÄŸiyle Suriye’deki savaÅŸa müdahale ederek üslerini artırabildi, Libya’daki savaÅŸa müdahale edebildi, Cibuti’de yeni üs kurabildi, Kafkasya’da nüfuz alanını korumak için küçük çaplı savaÅŸlara girebildi, Orta Asya’da kendisine bağımlı iktidarları korumak için askeri müdahalede bulunabildi. 2014 NATO’nun Ukrayna Maydan faÅŸist darbesi ve iç savaşı karşısında Kırım’ı ilhakı dayatabildi. Åžimdi de Ukrayna’yı iÅŸgal edebiliyor. Maydan darbesinin rövanşını iÅŸgalci savaÅŸla kazanmayı deneyebiliyor.
Böyle olduÄŸu için de en büyük iki nükleer silah gücünden biri olarak, SB’den kalan “nükleer silah kullanan ilk ülke olmayacağız” politikasını deÄŸiÅŸtirerek ABD gibi ilk kullanan olabileceÄŸi tehdidini yapabiliyor.
Fakat askeri emperyalist bir ülke olarak Rusya ve Putin daha ötesini yapabilecek mali-ekonomik güce sahip deÄŸil. ABD’nin gerilemeye baÅŸlamasının yarattığı durumdan yararlanarak, yakın bölgelerde kısmen askeri müdahale ve savaÅŸlarla kısmen nüfuz alanları elde edebilse de, ilan ettiÄŸi Putin doktrinini (bknz. S. Karaganov’dan aktaran K. Boratav) uygulama gücünde deÄŸil.
Kaldı ki bu doktrin bile Batı’ya, eski Rus Çarlığının Batı’daki ilhaklarına doÄŸru deÄŸil, doÄŸuya doÄŸru himayeci nüfuz alanları hakimiyeti öngörerek Büyük Rus yayılmacılığı/emperyalizmi öngörüyor. Bu ÅŸu demektir ki ABD’nin göstermeye çalıştığı gibi dünya çapında ve Avrupa’dan baÅŸlayarak yeni paylaşım isteyen Hitler’in Almanyası gibi deÄŸil, kısmi ve doÄŸuya doÄŸru yayılarak paylaşımdan pay alma çizgisindeki askeri emperyalist bir Putin Rusya’sı.
Çin’le ittifak öngören bu çizgi ekonomik güç yetersizliÄŸini tolere etmeye çalışsa da bunu taktik ittifak olarak ele alan bir doktrin. Ayrıca da iki kapitalist ve emperyalist ülkenin çıkar çeliÅŸkisi Rusya’nın sözkonusu zayıflığını gidermeyi engeller.
Böyle olsa da Rusya askeri emperyalist bir kapitalist ülke olarak, Ukrayna savaşında iÅŸgalci ve haksız savaşçı. ABD nasıl ki bu iÅŸgali kullanarak Rusya’yı uzatılacak savaÅŸla yıpratmayı dünya hakimiyetinin savaşçı bir parçası yapıyorsa, Rusya da, Maydan darbesi ve iki halk cumhuriyetine yönelik faÅŸist iç savaşı bahane ederek denazifikasyon iddiasıyla Ukrayna’yı nüfuz alanında tutacak, olamıyorsa Kırım ve Donbass’ın ilhakını güvenceleyeceÄŸi bir emperyalist kazanım elde etmek istiyor. Aynı zamanda emperyalist güç gösterisinde bulunuyor.
Bazı sosyalistlerin Rusya’yı emperyalist görmeyen yanılgısı, aynı zamanda Ukrayna iÅŸgalci savaşını hayırhah görmesine yol açıyor.
İşçi sınıfı ve ezilenler açsısından doÄŸru olan her iki tarafın yenilgisi için mücadele etmektir, daha güçsüz olan Rusya’nın kazanmasını istemek deÄŸil.
Ziya Ulusoy – ETHA – 03.04.2022