Türkiye basın özgürlüğünde her geçen gün geriye gidiyor. Press in Arrest’in Eylül ayı basın özgürlüğü raporuna göre en az 64 gazeteci yargılandı, gazeteciler hakkında 7 kez ağırlaÅŸtırılmış müebbet ve 970 yıl 10 aya kadar hapis cezası istendi.
Press In Arrest, “Eylül 2020 Basın Özgürlüğü Raporu’nu” açıkladı. Rapora göre, Eylül ayında en az 7 ilde görülen 38 basın davasında 20’si kadın en az 64 gazeteci yargılandı. Yargılanan bu gazetecilere ise 7 kez ağırlaÅŸtırılmış müebbet ve 970 yıl 10 aya kadar hapis cezası istendiÄŸi, yine 3 gazeteci hakkında açılan tazminat davalarında davacıların toplamda 340 bin TL manevi tazminat talep ettiÄŸi belirtildi.
Gazetecilerin ve dolayısıyla toplumun basın ve ifade özgürlüğünün neredeyse her gün emniyette veya savcılıklardaki sorgu odalarında, hapishanelerde, adliye koridorlarında ve mahkeme salonlarında ihlal edildiÄŸinin altının çizildiÄŸi raporda, “Gazetecilerin savunmalarını; tutuklu olarak yargılandıkları cezaevlerinden, bazı davalarda neredeyse her duruÅŸmada deÄŸiÅŸen mahkeme heyetlerine karşı, ekranlar ve kameralar (SEGBÄ°S) aracılığı ile yapmak zorunda kalıyor” denildi.
DuruÅŸma salonunda savunma yapabilenlerin ise haklarını polislerin veya özel güvenlik görevlilerinin gözetiminde aramak zorunda bırakıldıkları kaydedilen raporda, “Salonlar, koronavirüs salgını gerekçe gösterilerek basına veya gözlemcilere kapatılıyor. Tüm bunlar, adil yargılanma hakkının ihlali olarak raporlanıyor” ifadeleri yer aldı.
Gazetecilerin yargılandığı davada yaşanan hak ihlalleri şu şekilde sıralandı:
■Yargılamaların aleniyeti en az 10 kez ihlal edildi.
â– Koronavirüs pandemisi, gazeteci yargılamalarını da etkiledi. 13 gazetecinin yargılandığı 9 davada, gözlemciler; hakimler tarafından ‘Koronavirüs salgını’ gerekçe gösterilerek duruÅŸma salonuna alınmadı. DuruÅŸmalara sadece yargılanan gazeteciler ve avukatları alındı.
■5 gazetecinin yargılandığı 5 davanın, Eylül ayında görülen duruşması; polis veya özel güvenlik görevlilerinin gözetiminde görüldü.
â– Gazetecilerin yargılandığı 38 davadan en az 13’ünde, mahkeme heyetinin, bir önceki duruÅŸmayı gören heyete göre deÄŸiÅŸtiÄŸi gözlemlendi. Davalarda daha çok, üye hakimlerin deÄŸiÅŸtiÄŸi görüldü. Ä°ki davada da bir önceki duruÅŸmaya göre duruÅŸma savcısı deÄŸiÅŸti.
â– Tutuklu olarak yargılanan gazeteci Aziz Oruç’un duruÅŸmasını gören mahkeme heyeti ise bir önceki mahkeme heyetine göre tamamen deÄŸiÅŸmiÅŸti. Oruç; tutuklu bulunduÄŸu hapishaneden, Ses ve Görüntü BiliÅŸim Sistemi aracılığı ile katıldığı duruÅŸmada, karşısında tamamen deÄŸiÅŸmiÅŸ bir heyet gördü. Heyet, Oruç’un tutukluluk halinin devam ettirilmesine karar verdi.
â– Eylül ayında, en az 64 gazeteci 5 farklı kanun kapsamındaki suçlamalar karşısında yargılandı. Gazetecilere Türk Ceza Kanunu ve Terörle Mücadele Kanunu’nun yanı sıra MÄ°T Kanunu, Bankacılık Kanunu ve Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’ndan belirlenen suçlamalar yöneltildi. Gazetecilerden bazıları, birden fazla kanun karşısında suçlandı.
■15 gazeteci hakkında istenen cezanın arttırılması istendi.
■En az 11 gazeteci gözaltına alındı, ifadeye çağrıldı; hakkında soruşturma başlatıldı ve/veya suç duyurusunda bulunuldu.
■5 gazeteci hakkında toplam 21 yıl 6 ay hapis cezası verildi.
(Etha)