Uluslararası Yazarlar BirliÄŸi’nin 2022 raporuna göre, geçen yıl dünya genelinde 115 yazar baskı ve ÅŸiddete maruz kaldı, 10 yazar da öldürüldü. Tutuklanan Kürt gazetecilere de deÄŸinen PEN, 2022’de öldürülen gazeteci sayısının ise 68 olduÄŸunu duyurdu.
Uluslararası Yazarlar BirliÄŸi (PEN), “Impunity Reigns – Writers Resist” (Cezasızlık Hüküm Sürüyor – Yazarlar Direniyor) adlı 2022 yılı raporunu açıkladı. Rapora göre, geçen yıl dünya genelinde 115 yazar baskı ve ÅŸiddete maruz kaldı, 10 yazar ise öldürüldü. PEN, 2022 yılında öldürülen gazeteci sayısının da 68 olduÄŸunu duyurdu.
Tutuklanan Kürt gazetecilere dikkat çekildi
PEN raporunda dünyanın neredeyse tüm bölgelerinde yazarların, ulusal güvenlik açısından tehdit oldukları gerekçesiyle gözaltına alındığını, işkence gördüğünü veya özgürlüklerinden alıkonulduğu belirtildi.
Raporun Avrupa-Orta Asya bölümünde Türkiye’ye de deÄŸinilirken, Kürt gazetecilere yönelik baskıya dikkat çekildi: “ÇoÄŸunlukla Kürtlerin yaÅŸadığı ülkenin güneydoÄŸusunda son yıllarda yürütülen en büyük operasyonlardan birkaçı ile farklı baskınların akabinde 24 Kürt gazeteci ve bir medya çalışanı tutuklandı.”
Demirtaş ve Kavala hakkındaki AİHM kararları hatırlatıldı
Raporda yıllardır cezaevinde tutulan HDP eski EÅŸ Genel BaÅŸkanı Selahattin DemirtaÅŸ ve iÅŸ insanı Osman Kavala’nın Avrupa Ä°nsan Hakları Mahkemesi (AÄ°HM) kararlarına raÄŸmen serbest bırakılmadığı vurgulanıyor.
Uluslararası Yazarlar BirliÄŸi’nin örnek gösterdiÄŸi bir baÅŸka isim, Nobel Barış Ödülü sahibi, insan hakları savunucusu Belaruslu Ales Bialiatski oldu. Bialiatski, birkaç hafta önce Belarus’ta bir mahkeme tarafından on yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
“Onların çabaları, demokrasilerin ne denli kırılgan olduÄŸunu gösteriyor”
PEN Almanya BaÅŸkan Yardımcısı Cornelia Zetzsche, “Haklarındaki mahkeme kararlarına raÄŸmen, Ä°ran’da Atife Haharmalyan’ın ya da Zimbabve’de Tsitsi Dangarembga’nın cesaretleri etkileyici. Onların kendi ülkelerinde sivil toplum için çabaları, bize demokrasilerin ne denli kırılgan olduÄŸunu gösteriyor” dedi.
68 gazeteci öldürüldü
Yazarların en fazla baskıya maruz kaldığı ülkeler, Bahreyn, Suudi Arabistan, Mısır, Çin, Rusya ve Zimbabve olarak sıralanıyor. Çok sayıda yazarın Myanmar ve Afganistan’dan kaçtığı belirtilirken, Küba ve Nikaragua’da bazı yazarların ülkeyi terk etmeye zorlandığı belirtiliyor.
PEN’in raporunda yayınlanan verilere göre, 2022 yılında, 31’i Amerika kıtasındaki ülkelerde olmak üzere, dünya genelinde 68 gazeteci öldürüldü. Meksika’nın, savaÅŸ bölgeleri dışında gazeteciler için en tehlikeli ülke olduÄŸu vurgulanırken, Ukrayna, Suriye, Yemen ve Etiyopya gibi savaÅŸ ya da iç savaşın olduÄŸu ülkelerde gazeteciliÄŸin son derece riskli bir meslek olduÄŸu vurgulandı.
“Onlar daha iyi bir dünya tahayyül etmemiz için bizi cesaretlendiriyor”
PEN sitesinde görüşlerine yer verilen PEN Mahpus Yazarlar Komitesi Başkanı Ma Thida ise şunları kaydetti:
“Bu raporda bahsedilen yazarlar, güçlünün hesap vermesi için güvenlikleri ve özgürlüklerini tehlikeye atarak hayatlarını en ön cepheye koymuÅŸtur. Onlar bize ifade özgürlüğü hakkını korumak ve kollamak amacıyla savaÅŸmayı sürdürmemiz için ilham vermektedir. Onlar daha iyi, daha farklı bir dünya tahayyül etmemiz için bizi cesaretlendirmektedir.”
(bianet – NT)