Muhalif Rus politikacı Aleksey Navalni Almanya’dan dönüşünde Moskova’da tutuklandı. Navalni’nin tutuklanmasına uluslararası alanda tepkiler geldi.
Rusya’da zehirlenmesinin üzerine Almanya’da tedavi gördükten sonra ülkesine dönen muhalif politikacı Aleksey Navalni’nin Moskova’da Åžeremetyevo Havalimanı’nda tutuklanması uluslararası düzeyde tepkilere yol açtı.
ABD DışiÅŸleri Bakanı Mike Pompeo ABD’nin Rusya’yı bu tavrından dolayı “ÅŸiddetle kınadığını” belirtti.
Pompeo, Navalni’nin tutuklanmasını, “Rus makamlarının, eleÅŸtiren muhalif ve bağımsız sesleri susturmaya yönelik son giriÅŸimi” sözleriyle deÄŸerlendirdi. Navalni’nin “derhal ve koÅŸulsuz olarak serbest bırakılması” çaÄŸrısında bulunan Pompeo, Rusya Devlet BaÅŸkanı Vladimir Putin’e atıfta bulunarak, “Kendine güvenen siyasi liderler rakip ifadelerden korkmazlar, siyasi muhaliflere karşı ÅŸiddet kullanmazlar ya da onları haksız yere tutmazlar” dedi.
ABD BaÅŸkanı Joe Biden’in gelecekteki Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan da Navalni’nin serbest bırakılmasını istedi. Sullivan, Navalni’nin tutuklanması yerine “zehirlenmesinden sorumlu olanların yargı önüne çıkarılması gerektiÄŸini” kaydetti.
AB’den tepkiler
AB Konseyi BaÅŸkanı Charles Michel de Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, Navalni’nin Rusya’ya döndükten hemen sonra tutuklanmasının “kabul edilemez” olduÄŸunu belirterek, “derhal serbest bırakılması” gerektiÄŸini vurguladı.
Avrupa BirliÄŸi Dış Ä°liÅŸkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell de tepkisini Twitter aracılığıyla dile getirdi. Borrell mesajında, “Adaletin siyasileÅŸtirilmesi kabul edilemez” diye yazdı.
Kanada Hükümeti de Rus muhalif siyasetçi Navalni’nin Almanya dönüşü tutuklanmasını “Mümkün olan en güçlü ÅŸekilde” kınadığını duyurdu. Kanada DışiÅŸleri Bakanı Marc Garneau Twitter’da yayınladığı mesajda, “Rus makamları onu hemen serbest bırakmalı” ifadesini kullandı. Garneau, “Zehirlenmesine iliÅŸkin açıklama talep etmeye devam edeceÄŸiz” diye ekledi.
Uluslararası Af Örgütü de Navalni’nin tutuklanmasına tepki göstererek, Rus siyasetçinin “Susturulmak amacıyla amansız bir kampanyanın kurbanı” olduÄŸunu vurguladı.
Maas’tan uluslararası hukuk vurgusu
Almanya DışiÅŸleri Bakanı Heiko Maas Türkiye ziyareti öncesinde yaptığı açıklamada Rusya’yı kınadı. Rusya’nın kendi anayasası gereÄŸi insan hakları ve hukuk devleti ilkeleri ile ilgili olarak uluslararası hukuku uygulamakla yükümlüğü olduÄŸunu kaydeden Maas, “Bu prensipler Navalni için de geçerli olmak zorundadır” dedi.
Navalni’nin tedavi gördükten sonra saÄŸlığına kavuÅŸtuÄŸunu ve kendi iradesiyle Rusya’ya dönmeye karar verdiÄŸini ifade eden Maas, “Çünkü orayı hem kiÅŸisel hem de siyasi vatanı olarak görüyor” diye konuÅŸtu.
Rus siyasetçinin ülkesinde “ağır bir zehirli saldırının kurbanı” olduÄŸunu sözlerine ekleyen Maas, Almanya’nın Rusya’dan söz konusu saldırıyı kapsamlı ÅŸekilde araÅŸtırmasını ve faillerini tespit edip, yargılamasını beklemeye devam ettiÄŸini aktardı.
Rusya’dan “bize karışmayın” mesajı
Rusya DışiÅŸleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova ise Facebook’ta yaptığı paylaşımda yabancı politikacıları ve örgütleri “uluslararası hukuka saygı duymaya” ve “kendi sorunlarını çözmeye” çağırdı.
Navalni Pazar günü Berlin’den Moskova’ya uçtuktan sonra Åžeremetyevo Havalimanı’nda gözaltına alındı. Rus makamları Navalni’yi beÅŸ yıllık ÅŸartlı tahliye koÅŸullarını defalarca ihlal etmekle suçluyor. Navalni’nin yargılanana kadar tutuklu kalacağı belirtiliyor.
Rusya Devlet BaÅŸkanı Putin’in siyasi rakibi Aleksey Navalni AÄŸustos ayında Sibirya’da zehirlenmiÅŸti. Tomsk’tan Moskova’ya yolculuÄŸu sırasında uçakta fenalaÅŸan Navalni, Omsk’taki bir hastanede tedavi altına alınmış, iki gün sonra da Berlin’e nakledilmiÅŸti. Almanya, Berlin Charite hastanesinde tedavi gören Navalni’nin Sovyetler BirliÄŸi döneminde üretilen Noviçok grubu bir madde ile “kuÅŸkuya yer bırakmayacak” ÅŸekilde zehirlendiÄŸini açıklamıştı.
Navalni’nin zehirlenmesi olayı ile ilgili her türlü suçlamayı reddeden Rus hükümeti, Almanya’dan Navalni’ye iliÅŸkin laboratuvar sonuçlarını sunmasını talep ediyor. Moskova, Navalni’nin Omsk’taki tedavisi sırasında vücudunda zehir bulunduÄŸuna dair bulguya rastlanmadığını ileri sürüyor.
Navalni zehirlenmesinden Rus istihbaratını sorumlu tutuyor. Rus hükümeti ise tüm suçlamaları reddediyor.
(DW)