Müzik ve sıradanlığın sıradanlaştırılması | Nihat Veli Yüce


Sıradanlığın sıradanlaÅŸtırılması ve nitelikli sanatın dönüştürücü gücüne dair çok ÅŸey yazılıp söylendi. Daha çok ÅŸey yazılıp söylenecek. Fakat bütün yazılıp söylenenler, yaÅŸamın devinimi karşısında hükmünü yitirecek, yeni ve yeniden yazılıp söylenecek. YaÅŸam devam ettikçe, sıradanlığa, sıradanlığın sıradanlaÅŸtırılmasına karşı çıkış ve yenilikçi, özgürlükçü çığlığın meydan okuyuÅŸu da  devam edecektir. Nitelikli sanat burada çok önemli dönüştürücü güce sahiptir. Burada sanatın önemli bir dalı olan müziÄŸin dönüştürücü gücü öne çıkmaktadır.

Anlamadığımız dilde söylenen ÅŸarkı sözlerini teknolojinin sunduÄŸu imkanlarla öğrenebilme olanağı olsa da, sözlerinin anlamına bakmadan da anlamadığımız ve alışık olmadığımız bir tarzda söylenen ÅŸarkıların duygu dünyamızda bıraktığı etki çoÄŸunlukla bizim için yazıldığı duygusu uyandırmasıdır. Kendimizi bilmediÄŸimiz ve anlamadığımız bir dilde söylenen ÅŸarkının merkezine oturtmamız müziÄŸin gücü ve evrensel karakterinden gelmektedir. Notalar ulus ve ulusal dil tanımaz. Notalara biz o anlamları yükleriz. Anladığımız dilde söylenen ÅŸarkıların bir çoÄŸunun iticiliÄŸi, hafızamızda yer etmemesi, kısa sürede unutulması, müziÄŸin kalite kalibresinin sıradanlaÅŸtırılmasından kaynaklıdır. Sözlerini anlamadığımız bir dilde söylenen bir ÅŸarkının benliÄŸimizde yer etmesi ise, esasta yapılan müziÄŸin kalibresinin sıra dışı ve özgün olması, nitelikli müzik eseri olmasındandır. Nitelikli olan kalıcı olur, giderek klasikleÅŸir, niteliksiz olan kötü bir yemek gibidir hatırlamak istemeyiz ve zihnimiz o ÅŸarkıyı hafızamızda silikleÅŸtirir. Kısa sürede unuturuz. Üç yıl sonra dönüp dinleme ihtiyacı duymayız. Oysa örneklersek, Beethoven’in piyano konçertosu no 2’yi döne döne dinlemeyi arzularız. MüziÄŸin nitelikli olması, kopyala yapıştır, bir kaç deÄŸiÅŸiklik yap tarzındaki emek hırsızlığı ürünü olmaması, tekrarın tekrarı olmaması, emek yoÄŸunluÄŸunun, içtenliÄŸin, duygu yoÄŸunluÄŸunun her tınıda kendini hissettirmesi onun zihinimizde kalıcı etkiler bırakmasını saÄŸlıyor. Nitelikli müzik dinleyicisinin giderek aşırı gürültülü, kulak tırmalayıcı, sıradan, basit, bayağı müzik tarzından uzaklaÅŸması, nitelikli müzik dinleyicisinin çoÄŸalması, insanlığın geleceÄŸinin doÄŸru çizgiye oturtulmasını da kolaylaÅŸtıracaktır. Nitelikli müziÄŸin dönüştürücü gücü ve sihirli etkisine insanlığın ihtiyacı vardır. Sanat ve sanatın bir alanı olan müziÄŸin dönüştürücü gücü toplum psikolojisinin tedavi edilmesine de hizmet etmektedir. Toplumsal psikoloji ve toplum saÄŸlığı sorunu haline gelen niteliksiz, bayağı, sıradan, kulak tırmalayıcı, yoz ve lümpen zihinlerin karanlığını büyüten kalitesizlikten kurtulmanın panzehiridir nitelikli müzik. Niteliksiz müziÄŸe alan açıp, nitelikli müziÄŸi baskılayan, niteliksiz, kalitesiz yönetim erklerinin sıradanlığı sıradanlaÅŸtırma giriÅŸimlerine karşı güçlü bir karşı koyuÅŸtur, nitelikli sanat. Nitelikli müzik burada çok önemli ve anlamlıdır.

Åžarkıları emek yoÄŸun ve nitelikli karakterine bakmadan, söylendiÄŸi dili esas alarak tasnifleyenler veya icra edenin kılık kıyafetine bakarak tasnifleyenler, tarih boyunca barbarlığın cephesinde yer almışlardır. Åžarkıyı kabaca nitelikli, kaliteli ve niteliksiz, kalitesiz üretim olarak tasniflemeyip, en berbat, kulak tırmalayıcı ÅŸarkıyı üretildiÄŸi dile göre tasnifleyen ve öven, nitelikli bir eseri ise üretildiÄŸi dile göre tasnifleyip, yasaklayan anlayış tarih boyunca barbarlığın tarafı olmuÅŸtur. Barbarlık tekçi ve yasakçıdır, özgürlüğün deÄŸil, diktatörlüğün sesidir. MüziÄŸin dönüştürücü gücü bütün barbarlığı ve  diktatörlüklerini yıkıp geçmiÅŸtir. Hiç bir diktatör 200 yıl yaÅŸamadı. Åžarkılar ise çok daha uzun yaÅŸadı, yaşıyor.

Ahlaksızlığın, küfür ve hakaretin, yalanın, iki yüzlülüğün, hırsızlığın, yağma ve talanın, tükürdüklerini sürekli yalama, yutma ve sürekli tornistan yapmanın şampiyonu olan diktatör müsvettesi saraydaki ahlaksız ve çirkin şahsiyetin trol ordularının bütün saldırılarına ve yasaklamalarına rağmen bu topraklarda, özgürlük ve adalet kazanacak. Müziğin dönüştürücü gücü kazanacak. Halklarımızın özgürlük şarkıları kazanacak.


Nihat Veli Yüce – 05.06.2022