Oxford Ãœniversitesi tarafından geliÅŸtirilen koronavirüs aşısı Ä°ngiltere’de kullanım onayı aldı. Böylece ülkedeki aşılama kampanyası büyük ölçüde geniÅŸlemiÅŸ olacak.
SaÄŸlık Bakanı Matt Hancock Oxford aşısının 4 Ocak’ta kullanılmaya baÅŸlanacağını ve yeni yılın ilk haftalarında hızla artırılacağını söyledi.
Ä°ngiltere, Oxford aşısını üreten AstraZeneca’dan 100 milyon doz aşı sipariÅŸ etti. Aşının etkili olabilmesi için iki doz gerektiÄŸinden, bununla 50 milyon kiÅŸi aşılanabilecek.
Aşının onay alması, güvenli ve etkili olduğu anlamına geliyor.
Oxford-AstraZeneca aşısı 2020’nin ilk aylarında geliÅŸtirilmiÅŸ, Nisan’da ilk gönüllüler üzerinde denenmiÅŸ ve ardından klinik deneylerde binlerce kiÅŸiye uygulanmıştı.
Koronavirüs salgınından önce bu hızda aşı geliştirilebileceği kimsenin aklına gelmezdi.
Oxford aşısı, Pfizer-BoNTech’in ardından Ä°ngiltere’de onay alan ikinci aşı oldu.
Ä°ngiltere’de ilk aşı 8 Aralık’ta yapılmıştı. Ãœlkede ÅŸimdiye kadar 600 binin üzerinde kiÅŸiye koronavirüs aşısı yapıldı.
Ancak Oxford-AstraZeneca aşısı çok daha ucuz ve hızlı üretilebildiği için aşılamada da hızlı bir artış bekleniyor.
Pfizer-BioNTech’in özel dondurucularda -70 derece gibi aşırı soÄŸuk koÅŸullarda saklanması gerekirken, Oxford aşısının normal buzdolabında saklanabilmesi, bakımevleri ve aile hekimleri kliniklerine çok daha kolay ulaÅŸtırılmasını saÄŸlıyor.
Aşılamada öncelikli gruplar, başta bakımevleri sakinleri ve çalışanları, yaşlılar ve sağlık çalışanları olmak üzere, tespit edilmişti.
Kimler aşı olacak?
Aşılama kampanyasında artık mümkün olan en fazla insana aşının ilk dozunun uygulanması öncelikli hale gelecek.
SaÄŸlık Bakanlığı’ndan bir yetkili, “Gerekli iki dozun en kısa zamanda uygulanması yerine, risk grubundaki mümkün olduÄŸunca fazla sayıda kiÅŸiye ilk dozun uygulanmasına öncelik verilmelidir” diyor.
“Ä°lk aşıdan 12 hafta sonra herkese ikinci doz da uygulanacak. Uzun vadeli koruma için ikinci dozun alınması önemli.”
Oxford aşısı ne kadar etkili?
Oxford-AstraZeneca aşısının etkisi konusunda üç orandan söz ediliyor: %62, %70 ve %90.
Denemelerden elde edilen sonuçlar ilk incelendiÄŸinde, aşı olanların yüzde 70’inin Covid-19’a karşı korunduÄŸu ve kimsede hastalığın ağır seyretmediÄŸi ve hastanede tedaviye ihtiyaç duymadığı görüldü.
İki tam doz aşı olanlarda etki oranı yüzde 62, ilk aşıyı yarım doz, ikincisini tam doz olanlarda ise yüzde 90 etkili olduğu tespit edildi.
Ä°ngiltere’nin ilaç onay kurumu MHRA, Oxford-AstraZeneca aşısının iki tam toz ÅŸeklinde uygulanmasına onay verdi.
Ancak henüz yayımlanmamış olan verilerde, birinci dozun ardından daha uzun bir ara verip ikinci doz yapıldığında aşının daha etkili olduğu görüldü.
İlk dozun yarım, ikinci dozun tam olması durumunda daha etkili olduğunu gösteren yeterli kesin veriye ise rastlanmadı.
Onay almış aşıların, koronavirüsün mutasyona uğramış yeni varyantlarında da etkili olması bekleniyor.
Aşı nasıl işliyor?
Oxford aşısı, şempanzelere bulaşan yaygın soğuk algınlığı virüsünün genetik olarak değiştirilmiş halini içeriyor.
Bu deÄŸiÅŸiklikle, virüsün insanları enfekte etmesinin önüne geçiliyor ve koronavirüsün ‘diken proteini’ olarak adlandırılan kısmının kopyaları taşınarak vücudun bağışıklık sisteminin hazırlanması mümkün oluyor.
Diken proteini, virüsün vücudumuzdaki hücrelerin kapısını açarken kullandığı anahtar. Aşı, bağışıklık sistemini bu diken proteinini tanıyıp saldırması için eğitmiş oluyor.
Böylece, bağışıklık sistemi gerçek virüsle karşı karşıya geldiğinde ne yapacağını biliyor.
Oxford aşısı, Ä°ngiltere’de vaka sayılarının hızlı bir artış gösterdiÄŸi ve hastaneler üzerinde büyük baskı oluÅŸturduÄŸu bir dönemde onay almış oldu.
(BBC)