Katolik yatılı okullarında yüzlerce yerli çocuÄŸun mezarlarının birbiri ardına bulunmasının gölgesinde geçen 1 Temmuz Kanada Günü’nde, Britanya sömürgeciliÄŸinin simge ismi Kraliçe Victoria ve tahttaki Kraliçe 2. Elizabeth’in heykelleri devrildi.
Yerli halkın iptal edilmesini istediÄŸi Kanada Günü protestolara sahne olurken, ABD’de polisin George Floyd katletmesiyle baÅŸlayan ‘Siyah YaÅŸamlar Önemlidir’ protestolarında sömürgeci ve kölecilerin heykellerinin yıkılmasına benzer sahneler yaÅŸandı.
Kanada’da asimilasyon için zorla ailelerinden alınarak Katolik yatılı okullarına gönderilen yerli çocukların anısına turuncu giyinen eylemcilerin en çarpıcı eylemi, Manitoba eyaletinin Winnipeg kentinde bulunan Manitoba parlamento binası önünde gerçekleÅŸti. ‘Her Çocuk Önemlidir’ hareketinin üyelerinin düzenlediÄŸi protestoda, parlamentonun bahçesine 1904’te yerleÅŸtirilen Kraliçe Victoria’nın heykeli halatlar baÄŸlanarak yıkıldı.
Kan kırmızısı el izleriyle kaplanarak tahrip edilen heykelin kaidesine “Bir zamanlar çocuktuk. Onları eve getirin” yazılırken, “Biz çocuktuk” yazılı Kanada bayrağı da konuldu.
Bahçenin doÄŸu tarafındaki 2. Elizabeth’in daha küçük heykeli de tepkilerin hedefindeydi. Sarı iplere sarılarak yıkılan tahttaki kraliçenin heykeli öylece yerde bırakıldı.
Polis eylemcilere saldırdı. Saldırıya eylemciler polise cizim atarak karşılık verdi. Polis, bir kişiye şok tabancası kullanarak gözaltına aldı.
1867’de Amerika’nın kuzeyinde Britanya’nın üç sömürgesinin biraraya gelerek Kanada Dominyonunu kurmalarının kutlandığı Kanada Günü’nde bu kez ülke çapında turuncuya bürünen binlerce kiÅŸi yerlileri AvrupalılaÅŸtırmak adına Katolik yatılı okullarında katledilen çocuklar için anma törenleri ve yürüyüşler düzenledi.
Son haftalarda Kanada Birinci Ulus topluluklarının yerli çocukların zorla asimilasyona gönderildiği eski yatılı okullarda ortaya çıkardığı yüzlerce isimsiz mezara, Kanada Günü arifesinde bir yenisi eklendi.
ÇarÅŸamba günü British Columbia eyaletinin Cranbrook kentinde eski St. Eugene Misyonu Okulu’nun arazisinde 182 mezar daha bulunurken, bölgedeki yerli halkların birinin ÅŸefi Jason Louie, “Asla kendinizi böyle bir ÅŸeyle karşılaÅŸmaya tam olarak hazırlayamazsınız” dedi.
1912’den 1970’lerin başına kadar Katolik Kilisesi tarafından iÅŸletilen St Eugene’s, Kanada hükümeti tarafından finanse edilen ve dini yetkililer tarafından yönetilen 130’dan fazla mecburi yatılı okuldan biriydi.
Kapsamlı soruÅŸturma sözü veren BaÅŸbakan Justin Trudeau, bulunan mezarların ‘Kanadalıları yerli halkların karşı karşıya olduÄŸu tarihsel ve süregelen adaletsizlikler üzerinde düşünmeye zorladığını’ söyledi.
2015 Hakikat ve Uzlaşı Komisyonu raporuna göre, 1840’lardan 1990’lara kadar 150 bin çocuk yerli ailelerden zorla alınarak ülke çapındaki yatılı okullara gönderildi.
‘Kültürel soykırım’ diye nitelenen süreçle ilgili rapora göre, bu okullarda yaklaşık 3200 çocuk katledilirken, en büyük can kayıpları 1940’tan önce verildi. Bu okullarda 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın baÅŸlarında yüksek tüberküloz ve diÄŸer hastalık vakaları da yaÅŸandı.