Koronavirüs salgını nedeniyle binlerce kiÅŸi yaÅŸamını yitirirken, Ä°talyan mafyası da bu durumu fırsata çevirme yoluna baÅŸvuruyor. Yetkililer, Ä°talya’da pek çok kiÅŸinin mafyanın sunduÄŸu “yardım elini” kabul etmekten baÅŸka çözüm yolu bulamama hissine kapıldığını söylüyor.
Cosa Nostra adlı organize suç örgütü liderinin kardeşi, Sicilya adasındaki Palermo kentinin yoksul mahallelerinden birinde gıda dağıtımı yapıyor.
Kendisiyle sosyal medyada irtibat kurduÄŸumda, “Ä°nsanlar beni arayıp telefonda aÄŸlıyor, bunun için dağıtım yapıyorum. Çocuklarının aç olduÄŸunu söylüyorlar” diyor.
“Genç bir kadın her gün beni arayıp beÅŸ çocuÄŸunu nasıl besleyeceÄŸini soruyor” diye devam ediyor.
Mafya üyesi olmak insanlara yardım etmek anlamına geliyorsa “üye olmaktan gurur duyduÄŸunu” söylüyor.
‘Cazibeli kurtarıcı’
Onlarca mafya davasının kilit tanıklarından biri olan Sicilya mafyası üyesi Gaspare Mutolo da “Ben de iÅŸte tam öyle çalışıyordum” diyor.
“Hep çok cazibeliydim. Cömert görünüyordum. Mafya insanların gönlünü kazanmak istiyor. Bu yüzden gerçek yüzümü göstermiyordum hiç. Ama 20’yi aÅŸkın insanı öldüren bir suçluydum aslında” diye anlatıyor.
Polis koruması altında tutulan ve gizli bir yerde BBC’ye konuÅŸan Mutolo, günlerini resim yaparak geçiriyor. Resimlerinde mafyanın kollarıyla mahalleleri nasıl çepeçevre sardığını anlatıyor.
“Yardım” ettiÄŸi ailelerin yardımın kimden geldiÄŸine bakmadığını söylüyor. “Çocuklarınız açlıktan aÄŸlıyor ya da iÅŸyeriniz iflasa gidiyorsa yanlış kiÅŸilerden yardım almanın ne sonuçlar doÄŸuracağını düşünmüyorsunuz. Sadece hayatta kalmanın yollarını arıyorsunuz” diyor.
Eski yöntemler
Gıda paketleri dağıtmak mafyanın kendisi kadar eski bir yöntem.
Catanzaro bölgesi savcılığında mafya soruÅŸturmalarını yürüten Nicola Gratteri, mafyanın amacını “itibar kazanmak ve devletin alternatifi olarak devreye girmek” diye anlatıyor.
Mafyanın gücü, işlerini yürüten yerel örgütlerinin olmasında yatıyor.
Gratteri, “Koronavirüs krizinde bu durumla daha fazla karşılaÅŸacağız” diyor.
Ancak, mafya karşıtı bir kuruluşta çalışan Enza Rando, mafya üyelerinden en küçük bir yardım almanın bile aşırı tehlikeli olduğunu söylüyor.
“Mafya hiçbir zaman iyilik ve cömertlik saikiyle iÅŸ yapmaz. Onların sözlüğünde bu kelimeler yoktur” diyor.
Mafyanın kalkış noktasının, “Sen beni kollarsan ben de seni kollarım” anlayışı olduÄŸunu vurguluyor.
Marcello, Palermo’da ÅŸehir merkezinde bir restoran iÅŸletiyor. Mart’tan beri kapalı. “Mafyanın satın almasını bekliyorum. Tekrar açabileceÄŸimi hiç sanmıyorum” diyor.
Marcello bu süreci şöyle anlatıyor:
“Biri gelip kağınızı çalıyor ve bir teklif veriyor. Fiyat konusunda pazarlık yapıyorsunuz. Sonra biri hesabınıza paranın bir kısmını aktarıyor. Geri kalanını nakit olarak alıyorsunuz. Ä°ÅŸin en cazip tarafı da iÅŸte burası.”
Marcello, “Böyle bir teklifi reddetmek zor” diyor. “Åžu anda restoran batıyor. Biri can yeleÄŸi uzattığında ya ideallerinizi seçip boÄŸulursunuz ya da can yeleÄŸine doÄŸru yüzersiniz.”
Başlangıçta mafya sizden bir şey istemiyor. Ama bunlar aslında herkesin bir şekilde karşılığını ödemesi gereken şeyler.
Eski mafya üyesi Mutolo, mafyanın bu karşılığı almak için daima döndüğünü söylüyor.
Yerel seçimler yaklaÅŸtığında kendisi daha önce yardım ettiÄŸi insanlara gidip “Ciao bella (güzelim) beni hatırladın mı? Ä°htiyacın olduÄŸunda sana yardım etmiÅŸtim. Åžimdi de benim yardıma ihtiyacım var. Tek istediÄŸim ÅŸu adaya oy vermeniz” diyormuÅŸ.
Bu uygulama “oy satın alma” (voto di scambio ) olarak biliniyor.
Tefecilik ve kara para aklama
Mafya, küresel bir kriz olsun da faydalansın diye bekler; bu küresel salgın da onlar için iyi bir fırsat yarattı.
Mutolo’ya göre “Ellerinde hazır bol miktarda para var. Ä°htiyacı olanlara yardım etme konusunda devletten çok daha etkin davranıyorlar” diyor.
Ä°talya’nın güneyinde Apulia kentinde küçük bir kasap dükkanı olan Antonio ve karısı Francesca tam da bunu yaÅŸamış.
Düzenli müşterilerinden biri, birkaç gün önce dükkana gelip yardım için nakit ödeme teklifinde bulunmuş.
Salgın nedeniyle uygulanan kısıtlamalar yüzünden kendilerini büyük zorlukların beklediÄŸinin farkında olan Antonio, “Göz göze geldik. İçimiz karardı. Bunun ne anlama geldiÄŸini biliyorduk. Parayı kabul etmek çok tehlikeli olurdu” diye anlatıyor.
Karısıyla birlikte teklifi reddetmişler.
Tefecilik mafyanın en temel faaliyetlerinden biridir. Düşük faizli borç verirler. Ama mafyaya karşı soruÅŸturma yürüten Gratteri, borcu veren kiÅŸinin bir süre sonra “çirkin yüzünü” göstereceÄŸini söylüyor.
“Böylece çileniz baÅŸlar. Mafya üyesinin amacı para kazanmak deÄŸil, iÅŸletmenizi ele geçirerek kara para aklamaktır” diyor.
Mafyanın kucağına atılmak
Kısıtlamalar başladıktan sonra, tefeci mağdurları için bir telefon hattı açılmış. Başta küçük işletmelerden olmak üzere, bildirimlerde yüzde 100 artış olmuş.
ÇaÄŸrı merkezinde çalışan Attilio Simeone, “Ä°talya hükümeti yardım edemiyorsa bu insanlar mafyanın kucağına atılmış oluyor” diyor.
Dünya, Büyük Buhran’dan sonraki en büyük krizle karşı karşıya. Ä°talya’nın Gayri Safi Yurtiçi Hasılasının yüzde 9,1 düşmesi bekleniyor. Bu da çok sayıda kiÅŸinin zora düşmesi anlamına geliyor.
Enzo Rando, bunun “mafya için çok avantajlı bir an olduÄŸunu” söylüyor.
Mafya karşıtı çalışma yürüten birçok uzman gibi Rando da mafya nakit teklifinde bulunmadan İtalya hükümetinin kişilere ve işletmelere kredi sunmasını istiyor.
Hükümet, ihtiyacı olan iÅŸletmelere 25 bin euro’ya kadar borç kredisi verileceÄŸini açıkladı. Ama Marcello bu krediye baÅŸvurmayı düşünmediÄŸini söylüyor.
“Bunu geri ödemek imkansız. Dükkanlar yeniden açıldığında sosyal mesafe kuralını uygulamak zorunda olacak. Bu ise daha az müşteri ve daha az para anlamına geliyor” diyor.
Tanıdığı tüm restorancıların bu şekilde düşündüğünü söylüyor. İşletmelerini hızlı bir şekilde mafyaya satmayı tek seçenek olarak görüyorlar.
“Tam bir baÅŸarısızlık örneÄŸi gibi görüyorum kendimi” diyor Marcello. “Her zaman mafyayı kınamıştım. Ä°nandığım her ÅŸeye ihanet etme aÅŸamasına geldim.”
Sofia Bettiza
(BBC)