Genel Direktör Ghebreyesus: “Çok net olmalıyız, salgın bitmedi. Tüm ülkelerde (virüsün) bulaÅŸması kontrol altına alınıncaya kadar da bitmeyecek”
Dünya SaÄŸlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşılarının dünya genelindeki adaletsiz dağıtımına tepki göstererek, “Devam eden aşı krizi, salgını kalıcılaÅŸtıran skandal bir eÅŸitsizliktir.” uyarısında bulundu.
DSÖ’nün en üst karar alma organı olan Dünya SaÄŸlık Asamblesi’nin (DSA) 74’üncüsü Ä°sviçre’nin Cenevre kentinde video konferans yöntemiyle devam ediyor.
Genel Direktör Ghebreyesus, DSA’da yaptığı konuÅŸmada, Kovid-19 aşılarının adaletsiz dağılımını eleÅŸtirdi, halkının büyük kısmını aşılayan ülkelere ve aşı üreticilerine çaÄŸrı yaptı.
Tüm aşıların yüzde 75’inden fazlasının sadece 10 ülkede uygulandığına dikkati çeken Ghebreyesus, “Bunu söylemenin diplomatik bir yolu yok, (çünkü) dünyadaki aşıların çoÄŸunu yapan ve satın alan küçük bir grup ülke, dünyanın geri kalanının kaderini kontrol ediyor.” ifadelerini kullandı.
Ghebreyesus, “küresel çapta süregelen aşı krizinin, salgını kalıcılaÅŸtıran skandal bir eÅŸitsizlik” olduÄŸu yorumunda bulunarak, tüm ülkelerin nüfusunun yüzde 10’nun eylül ayına, yüzde 30’unun da yıl sonuna kadar aşılanması için Kovid-19 Aşıları Küresel EriÅŸim Programı’na (COVAX) aşı bağışlanması çaÄŸrısında bulundu.
“Bu, sadece dört ayda 250 milyon daha fazla insanı aşılamak anlamına geliyor.” diyen Ghebreyesus, aşı üreticilerinden bu yıl ürettikleri aşıların yüzde 50’sini COVAX’a vermelerini istedi.
“Salgında baÅŸa dönebiliriz” uyarısı
Ghebreyesus, mevcut onaylanmış aşıların etkinliÄŸini “önemli ölçüde zayıflatan” hiçbir varyantın ortaya çıkmadığını vurgulayarak, “Ancak durumun böyle kalacağına dair bir garanti yok. Bu virüs sürekli deÄŸiÅŸim gösteriyor. Gelecekteki deÄŸiÅŸiklikler (tedavi) araçlarımızı etkisiz hale getirebilir ve bizi (salgında) baÅŸa döndürebilir. Çok net olmalıyız, salgın bitmedi. Tüm ülkelerde (virüsün) bulaÅŸması kontrol altına alınıncaya kadar da bitmeyecek.” ÅŸeklinde konuÅŸtu.
Ghebreyesus, isim vermeden özellikle çocukları ve risk grubunda olmayan diğer grupları aşılayan ülkelere tepki gösterdi, bu ülkelerin aşıya erişim güçlüğü yaşayan ülkelerdeki sağlık çalışanları ve yüksek risk grubundaki insanların yaşamını tehlikeye attığına atıfta bulundu.
DSÖ’nün COVAX projesi henüz hedefine ulaÅŸamadı
COVAX yoluyla 125 ülke ve “ekonomiye” ÅŸubat ayından bu yana 72 milyon doz aşı gönderildiÄŸini aktaran Ghebreyesus, bu miktarın, söz konusu ülkelerin nüfusunun yüzde 1’ine “zar zor” yettiÄŸini vurguladı.
DSÖ, Küresel Aşı ve Bağışıklama Ä°ttifakı (GAVI) ve Salgın Hastalıklara Hazırlık İçin Yenilik Koalisyonunca (CEPI) yürütülen ortak giriÅŸimle, 2021’de orta ve düşük gelirli 92 ülkeye 1,3 milyar doz Kovid-19 aşısı dağıtılmasını planlamıştı.
DSÖ’den 11 Mart’ta yapılan açıklamada ise COVAX kapsamında mayıs ayına kadar 237 milyon Kovid-19 aşısı sevk edilmesinin beklendiÄŸi duyurulmuÅŸtu.
Macron ve Merkel’den “salgın antlaÅŸması” önerisi
Fransa CumhurbaÅŸkanı Emmanuel Macron ve Almanya BaÅŸbakanı Angela Merkel de DSA’da video mesajla DSÖ’ye üye 194 ülkeye hitap etti.
Her iki lider de DSÖ’nün finansal açıdan güçlendirilmesi ve gelecekteki salgınları önlemek için yeni bir uluslararası “salgın antlaÅŸması” yapılması fikrine destek verdi.
Macron, “Bu salgından öğrenebileceÄŸimiz ilk ders, ancak birlikte baÅŸarılı olabileceÄŸimizdir. Hiçbir ülke (tek başına) kendini kurtaramaz ve hiçbir ülke diÄŸerlerini kurtaramaz.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.
Salgına karşı mücadelenin tek yolunun uluslararası iÅŸ birliÄŸinden geçtiÄŸini anlatan Macron, ülkelere DSA’da “bir salgın antlaÅŸmasını” kabul etmeye çağırdı.
Almanya BaÅŸbakanı Merkel de Macron’un dile getirdiÄŸi “salgın antlaÅŸması” tavsiyesine katıldığını belirtti.
“Salgın, bize özellikle uluslararası iÅŸ birliÄŸinin ne kadar önemli olduÄŸunu hatırlatıyor.” diyen Merkel, salgına dair bir antlaÅŸma için DSA’da önerilerin ele alınmasını ve ortak kurullar oluÅŸturulmasını tavsiye etti. (AA)