Bir sosyalist i̤in din nedir? РMustafa Kumanova

Sadece, “ezilen insanın içli ezgisi, kalpsiz bir dünyanın sıcaklığı, insanın afyonu,” mudur?

Tüm dünyada olduÄŸu gibi Türkiye’de de zaman zaman ve günümüzde Marxizm ve Ä°slam dinini buluÅŸturma giriÅŸimleri var. Bu giriÅŸimlerin ne kadar saÄŸlıklı olduÄŸu ya da ihtiva ettiÄŸi çetrefilli ve içinden zor çıkılacak sosyolojik ve ekonomi-politik sorular ve sorunlar yüzünden ezilen sınıf lehine dinin ne gibi bir duruÅŸ sergileyeceÄŸi büyük bir muammadır. Çünkü tarihte dinin sergilediÄŸi politik duruÅŸ göz önüne alındığında din öğretisinin her daim egemen sınıftan yana tavır aldığı kolaylıkla görülebilir. Yine de bu konu tartışmaya açıktır. Çünkü bir kapitalist için bir işçinin dini, dili, ırkı, cinsiyeti yoktur; onun için bir işçi kar nesnesidir. Sonuç itibariyle bir Müslüman işçi de sosyalist mücadele altında bir araya gelebilir ve gelmelidir de.

DiÄŸer taraftan ise, kabul edilmelidir ki, Müslümanlık, Hristiyanlık, Musevilik ve diÄŸerlerinin sosyalizmle uyumlu olduÄŸunu ve dinin emirleri içinde sosyalist argümanların bulunduÄŸunu söylemek günümüz tecrübeleri içerisinde oldukça güçtür. Çünkü, emeÄŸi sömürülenlerin manevi açıdan ilahi bir emri yerine getirir gibi sistemi çok daha istekli ve arzulu kabul etmelerinde kapitalistlerin büyük çıkarı vardır. Bu anlamda da din kapitalizmin emri ve hizmetinde bir iÅŸlev görür. Çünkü kapitalist sistemin ahlaki açıdan en vazgeçilmez ve insan hayatını sürdürmede en uygun çaÄŸrı olduÄŸunu din yoluyla yaymak en kolay olanıdır. Din, kapitalist burjuva sisteminin emrinde kilisenin politik bir aracı olmaktan çıkarıldığı, burjuva sınıfının politik kullanımına hizmet ettiÄŸi sürece geçerliliÄŸini tarihin her döneminde korumuÅŸtur. Her ne kadar burjuvazi doÄŸuÅŸunda iktidarı kilise ve aristokrasinin elinden almak için dini politik alandan çıkartıp bireyin özel alanına hapsetmiÅŸ ve iktidarı ele geçirmek adına dinin yerine milliyetçiliÄŸi politik alan içine almış görünse de, hükmettiÄŸi kapitalist ekonominin her girdiÄŸi yapısal kriz sonrasında dini kaldırdığı tozlu raflardan indirip politik bir araç olarak kullanmaktan imtina etmez. Günümüzde de olan budur. Müslüman ve Hristiyan karşıtlığının yeniden yaratılması giriÅŸimleri, esasen ekonomik krizlerle bunalan emekçi sınıfların herhangi bir sınıfsal mücadeleye yönelmelerini önlemek üzerinedir. 

EÄŸer kapitalistler kapitalizmi Tanrı’ya din ve dinciler yoluyla onaylatabilirlerse, o zaman kapitalizm karşıtlığının da bir günah olduÄŸuna ve kapitalizme isyan etmenin Tanrı/Allah’a isyan etmekle eÅŸ deÄŸer olduÄŸuna insanları inandırarak emekçileri dindar ve din karşıtı emekçiler olarak bölerek birleÅŸmelerini engellerler…  Dincilerin hiçbirisi sömürü, kölelik ve özel mülkiyete karşı deÄŸildir. Onlara göre zenginlik de fakirlik de bir kaderdir. Oysa Tanrı/Allah ne kapitalizmi ne sosyalizmi emretmektedir.

Dünyadaki tüm dinlerin, ister tek tanrılı ister çok tanrılı ister tanrısız olsun, tek ortak noktası vardır: Mütekabiliyet ahlakı. Yani, kendine yapılmasını istemediÄŸin ÅŸeyi baÅŸkasına yapma!

BUDİZM: Kendiniz için yaralayıcı bulacağınız şekillerde başkalarına davranmayın. Buda, Udana-Varga 5.18

YAHUDÄ°LÄ°K: Kendin için nefret ettiÄŸin ÅŸeyi komÅŸuna yapmayacaksın. YahudiliÄŸin esası iÅŸte budur. Geri kalanı yorumdan ibarettir. Hillel, Talmud, Åžabat 31a

HRÄ°STÄ°YANLIK: Ä°nsanların size nasıl davranmasını istiyorsanız, siz de onlara öyle davranın. Çünkü Kutsal Yasanın ve peygamberlerin söylediÄŸi budur.  Ä°sa, Matthew 7:12

Ä°SLAM: Sizden biriniz kendisi için arzu ettiÄŸini baÅŸkaları içinde arzu etmedikçe iman etmiÅŸ olamaz. Hz. Muhammed, Hadis

BAHAÄ° Ä°NANCI: Hiç kimsenin üzerine, üzerinize koymak istemeyeceÄŸiniz bir yük koymayın ve kendiniz için arzu etmeyeceÄŸiniz ÅŸeyleri kimseye arzulmayın. Baha’u’llah, Derleme

KONFÜÇYANİZM: Sana yapılmasını istemediğini sen de başkasına yapma. Konfüçyüs, Seçmeler 15.23.

HÄ°NDUÄ°ZM: KiÅŸinin tüm vecibesi ÅŸudur: sana yapılmasını istemediÄŸini sen de baÅŸkalarına yapma. Mahabharata 5,1517 

CAYNİZM: Kişi dünyadaki tüm yaratıklara, kendisine davranılmasını istediği gibi davranmalı. Mahavira, Sutrakritanga 1.11.33

TAOÄ°ZM:  KomÅŸunun kazancını kendi kazancın gibi bil ve kaybını kendi kaybın gibi hisset. Lao-Tzu, T’ai Shang Kan Ying P’ien, 213-218.

Gündem deÄŸiÅŸtirmek için ve adeta bir ÅŸantaj aracı olarak kullanılmak istenilen Ayasofya’nın camiye çevrilmesine bir de böyle bakmak gerekir. 

Kendi camine yapılmamasını istediğin şeyi başkasının kilisesine yapma!

---

Mustafa Kumanova – 12.07.2020