Bir özsavunma hikayesi: Benim Adım

BEKSAV bünyesinde çalışmalarını sürdüren Tiyatro Ä°mge, özsavunmasını kullanan Meyrem’in hikayesinin ardından, oyunun diÄŸer kadın karakterlerinin hikayesini anlatan “Benim Adım” oyununu hazırladı. Dört kuÅŸak kadının hikayesi olan oyunun ana karakteri Meyrem bir kez daha tüm kadınlara “özsavunma bir haktır” diyor.

“Benim adım Meyrem… Kocamı ben öldürdüm, hem de öyle piÅŸmanlıkla deÄŸil, bile isteye. Yüzümüzde çiçekler açsın diye…” Bu sözlerle özsavunmasını kullanan Meyrem’in hikayesini öğrendik. Küçük yaÅŸta kendisine tecavüz eden ve ailesi tarafından zorla evlendirildiÄŸi kocasını öldüren Meyrem, öfke dolu ama sakin sakin anlatıyor hikayesini. Hikayesi sadece onun deÄŸil, dört kuÅŸak kadının hikayesi. Babaannesi AyÅŸe, annesi Hatça ve kızı Gülsüm’ün hikayesi…

Meyrem’in hikayesini biliyoruz. Zorla evlendirildiÄŸi kocasından sistematik olarak ÅŸiddet görüyor, tecavüze uÄŸruyor. Bütün bunlara göz yumuyor ta ki kızı Gülsüm söz konusu oluncaya kadar. Yıllardır susmak zorunda kalan, yaÅŸadıklarını sineye çeken Meyrem, özsavunmasını kullanarak kızı Gülsüm’e ÅŸiddet uygulayan ve tecavüz etmeye kalkan kocasını öldürüyor. Meyrem, kızına yeni bir yaÅŸam armaÄŸan ediyor.

Meyrem’in hikayesinden babaannesi AyÅŸe ile annesi Hatça’yı da biliyoruz. Ancak AyÅŸe, Hatça ve Gülsüm’ün hikayesini asıl olarak BEKSAV bünyesinde çalışmalarını sürdüren Tiyatro Ä°mge’nin hazırladığı Meyrem’in devamı olan “Benim Adım” oyununda öğreneceÄŸiz.

“Benim Adım” oyununun yazarı da AyÅŸenur Demir. Tiyatro Ä°mge oyuncuları Fatma Mukadder EmirosmanoÄŸlu Erdemir, Güler Öner, Canan Kaplan ve AyÅŸenur Demir’in oynadığı oyunun yönetmenliÄŸini Ahmet Uçar yapıyor.

Oyunun yazarı ve oyuncusu olan Meyrem karakterini canlandıran AyÅŸenur Demir ile “Benim Adım”ı konuÅŸtuk.

“Benim Adım oyununda, Meyrem’de birbirini etkileyen, iç içe geçen kadınların hikayesi anlatılıyor. Meyrem’in gölgesi gibi olan kadınların hikayesini Benim Adım’da öğreniyoruz” diyen Demir, “Meyrem’in neden özsavunmasını kullandığını çok görmüyorduk. Benim Adım oyununda Meyrem’in bunu kızı Gülsüm’ü korumak için yaptığını görüyoruz. Aynı zamanda diÄŸer kadınların hikayelerini göreceÄŸiz. Mesela Meyrem’in annesine ne olduÄŸunu, ona umut veren, hayaller kurduran babaannesinin hikayesinin ne olduÄŸunu göreceÄŸiz” dedi.

DÖRT KUŞAK KADININ UMUDA VARAN ÖYKÜSÜ
Meyrem ve kızı Gülsüm’le son bulan hikayenin aslında babaanne AyÅŸe ile baÅŸladığını kaydeden Demir, oyundaki kadınların hikayesine dair ÅŸunları söylüyor: “Babaanne çok umutlu, neÅŸeli ve çok güçlü bir kadın. Meyrem’in hayatında babaanne karakteri çok önemli, umudu simgeleyen bir kadın. Birlikte tarla kuÅŸlarını kovalıyorlar, ilk defa ve aslında hayatında son kez onun sayesinde sinemaya gidiyor. Meyrem’in geliÅŸiminde önemli bir yerde.

Oyundaki en güçlük karakter anne Hatça. Hatça, daÄŸlara tırmanan ve bunu çok seven, özgürlüğüne düşkün bir kadın. DaÄŸlara çıkması yasak, ama o çizilen sınırları tanımıyor. Ve hikayedeki kadınlar içerisinde ilk kez o bir erkeÄŸe, kocasına karşı geliyor. Çocuklarını korumak için onların önünde siper oluyor. Meyrem’in hikayesinde o da öldürülüyor, ama iÅŸte biz onun neden öldürüldüğünü ÅŸimdi öğreniyoruz.

Meyrem’in öldüğü yerde kızı Gülsüm doÄŸuyor. Meyrem, Gülsüm’ü kurtararak hapse giriyor ve orada Gülsüm’ün hayatı baÅŸlıyor. Babasından gördüğü taciz ve ÅŸiddet nedeniyle bir sürü travma yaşıyor. Oyunun sonunda ‘yol gidene yaren olur’ diyerek o da kendi hikayesini yazıyor. Gülsüm, annesi Meyrem’in hikayesinden öğrenerek kendi hikayesini daha güzel yazıyor. Dört kuÅŸak kadının sonuncusu olan Gülsüm, artık yaşıyor ve nefes almaya baÅŸlıyor.”

MEYREM ‘ÖZSAVUNMA HAKKIMIZ’ DÄ°YOR…
Oyunun ana karakteri Meyrem’in hikayesinin, kadın katliamlarının arttığı, özsavunmasını kullandığı için kadınların tutuklandığı bu dönemde de öğretici olduÄŸunu kaydeden Demir, “Meyrem yaÅŸamıyla biz kadınlara özsavunmanın hakkımız olduÄŸunu öğretiyor. Meyrem bize yaÅŸamımızı elimize almamız gerektiÄŸini öğretiyor” dedi.

Meyrem’in özsavunmasını kullanmasının “geç kalmış bir son” olduÄŸunu söyleyen Demir, “Meyrem de tecavüze uÄŸruyor, ÅŸiddet görüyor ama Gülsüm bunu yaÅŸayana kadar susuyor. Kızı yani bir baÅŸka kadın bunu yaÅŸamasın diye özsavunmasını kullanıyor. Bunu çok bilinçli ve isteyerek yapıyor. Meyrem, ‘özsavunma hakkımız, bunu kullanmalıyız’ diyor bize.”

‘ADIMLARIMIZ DAHA SERT VE ÖFKELÄ° OLMALI’
Yaklaşık 5 ay önce Meyrem’i sokaklarda oynadıklarını ve o zaman da kadın cinayetlerinin yaÅŸandığını, özsavunmasını kullanan kadınların tutuklandığını anımsatan Demir, “Åžiddetin, tacizin her türlüsüne maruz kalıyoruz. Öyle bir öğretiler zinciri haline geldi ki maalesef toplumsal olarak kanıksamış durumdayız. Ama kadınların bir özgürlük mücadelesi var, ciddi bir uyanışı var. Ancak biraz daha sert ve öfkeli olmalı adımlarımız. Bu oyun da temelde öfkeden besleniyor” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

‘BÃœTÃœN KADINLARIN YÃœZÃœNDE ÇİÇEKLER AÇSIN DÄ°YE…’
En son kendisine saatlerce iÅŸkence yapan erkeÄŸi öldüren Melek’in, özsavunma hakkını kullandığı için tutuklandığını hatırlatan AyÅŸenur Demir, “Bir kadın ÅŸiddet gördüğü, tacize-tecavüze uÄŸradığı, özsavunmasını kullandığı için suçlanıyorsa burada adaletten söz edemeyiz. Etmemeliyiz de zaten. Bu çok önemli bir sorun. Özsavunma bugün bir hak ve çok hayati bir noktada duruyor. Meyrem de, kızını kurtarmak için özsavunmasını kullanıyor. Yani Meyrem de özsavunmanın bir hak olduÄŸunu söylüyor. Bu oyunu çalışırken çok acı duyduk. Meyrem oyunun sonunda ‘Evet ben yaptım, yüzümüzde çiçekler açsın diye” diyor ya, biz de bütün kadınların yüzünde çiçek açsın diye bu oyunu oynayacağız.”

BENİM ADIM MART’TA SAHNELENECEK
Tiyatro Ä°mge tarafından hazırlanan “Benim Adım” adlı özsavunma hikayesi, hazır olmasına raÄŸmen pandemi nedeniyle sahnelenemiyor. AyÅŸenur Demir, oyunu pandemi yasaklarının sona ermesini bekledikleri Mart ayında sahneleyeceklerini söyledi.

(ETHA)