Avrupa Parlamentosu, Selahattin Demirtaş ve Osman Kavala’nın, haklarındaki AİHM kararları gereği derhal ve koşulsuz serbest bırakılmalarını talep etti.
Avrupa Parlamentosu (AP) eski HDP Eş Genel başkanı Selahattin Demirtaş’ın derhal serberst bırakılması çağrısında bulunan bir karar aldı.
AP’deki siyasi gruplar tarafından ortaklaÅŸa hazırlanan, “BaÅŸta Selahattin DemirtaÅŸ ve düşüncelerinden ötürü hapiste olan diÄŸer tutuklular olmak üzere, Türkiye’de insan haklarının durumu” baÅŸlıklı karar tasarısı genel kurulda bugün yapılan oylamada oy çoÄŸunluÄŸuyla kabul edildi.
Kararda Selahattin DemirtaÅŸ hakkında AÄ°HM (Avrupa Ä°nsan Hakları Mahkemesi) Büyük Dairesi’nin 22 Aralık 2020 tarihinde açıkladığı nihai hüküm hatırlatılıp, bu hüküm gereÄŸi Demirtaş’ın “derhal ve koÅŸulsuz serbest bırakılması” talep edildi.
AÄ°HM kararlarının Avrupa Konseyi üyesi devletler için baÄŸlayıcı olduÄŸunun hatırlatıldığı kararda, aksi takdirde Avrupa Ä°nsan Hakları SözleÅŸmesi (AÄ°HS) ile zıtlık oluÅŸacağı mesajı verildi. AÄ°HM’nin Demirtaş’ın geçici tutukluluÄŸunun “uzun ve yasa dışı” olduÄŸu sonucuna vardığı not edildi. Demirtaş’ın dört yılı aÅŸkın süredir “yasa dışı” koÅŸullarda tutuklu olmasının, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “kiÅŸinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı”yla ilgili 17’nci maddesine ve AÄ°HS’ye aykırı olduÄŸu görüşü kaydedildi. Ayrıca AB kurumlarından Demirtaş’ın durumunu Türk muhataplarıyla görüşmelerde gündeme getirmeleri istendi. Bu kapsamda Avrupa Komisyonu ve üye devletlere Türkiye’deki insan hakları savunucularına daha fazla kaynak aktarmaları çaÄŸrısında bulunuldu.
Avrupa Konseyi’ne çağrı
Avrupalı parlamenterler, AÄ°HM kararlarının uygulanışının denetleyicisi konumundaki Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinden mart ayındaki insan hakları gündemli toplantısında DemirtaÅŸ kararıyla ilgili bir deklarasyon yayınlayıp Türkiye’ye “kararı uygula” çaÄŸrısında bulunmasını istedi. Bakanlar Komitesi dönem baÅŸkanlığını yürüten Almanya’ya ve AB’nin Avrupa Konseyi Daimi TemsilciliÄŸine konuyu yakın takibe almaları çaÄŸrısında bulundu.
Kararda Türk makamları ve yargı sisteminin AÄ°HM kararlarına yönelik son zamanlardaki “hor görücü” tutumları ve Anayasa Mahkemesi’nin bazı kararlarının yerel mahkemeler tarafından uygulanmaması da “kaygı verici” olarak tanımlandı. Ankara’dan hukuk devleti ilkesinin saÄŸlamlaÅŸtırılması için Avrupa Konseyi ile sıkı iÅŸ birliÄŸi yürütmesi istendi.
Osman Kavala çağrısı
AP, Türkiye’de muhalif siyasi partilere yönelik “daimi saldırı ve baskılar”, sivil toplumun hareket alanının “daralması” ve temel hak ve özgürlüklerin “kötüleÅŸmekte olmasından” duyduÄŸu “ciddi endiÅŸeyi” de kararına yansıttı. Bu kapsamda, “sivil toplumun önemli ismi” olarak tanımlanan Osman Kavala’nın, hakkındaki AÄ°HM kararı ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi çaÄŸrıları gereÄŸi “derhal serbest bırakılması” talep edildi.
Türkiye’de medya özgürlüğüne de deÄŸinilen kararda, gazeteciler ve medya çalışanlarına karşı “siyasi kovuÅŸturmaların” sona erdirilmesi istenirken, kimi sosyal medya hesaplarının kapatılması kınandı. Sosyal medya hesaplarının kapatılması “ifade özgürlüğüne yönelik ek bir kısıtlama ve sivil toplumu bastırmak için bir vasıta” olarak nitelendi.
Oylama öncesi genel kurulda AB Dış Ä°liÅŸkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell adına söz alan Avrupa Komisyonu üyesi Helena Dalli ise, “Türkiye’nin bir Avrupa Konseyi üyesi olarak, temel haklar alanında acilen somut ve sürdürülebilir ilerlemeler kaydetmesi gerektiÄŸini; DemirtaÅŸ, Kavala ve diÄŸer insan hakları vakalarının bu ilerlemenin özünü oluÅŸturduÄŸunu” söyledi.
(DW)