Yeni geliştirilen program anne karnındaki bebeğin hem hastalığı tanımlıyor hem de bu hastalığa müdahale edilecek en doğru zamanı öneriyor
Türk bilim insanlarınca, anne karnındaki bebekte anomalinin ve hastalıkların tespit edilebilmesine yönelik yapay zeka programı geliştirildi.
Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahi Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emrah Aydın, 15 kişilik bir ekip tarafından geliştirdikleri sisteme ilişkin açıklamalarda bulundu.
Teknolojinin sağladığı destekle anne karnında tanı alınabilen hastalık sayısının günden güne arttığını ifade eden Aydın, bunların tekil organlara yönelik ya da birden fazla yapıyı etkileyen veya genetik yapı ile ilgili rahatsızlıklar da olabildiğini aktardı.
Doç. Dr. Aydın, anne karnında bebekteki anomali ya da hastalıkların ilk tanısının gebelik rutin takibinde ultrasonografi ve Manyetik Rezonans İnceleme (MR) ile konulduğunu söyledi.
Değerlendirmeler sonrasında müdahale kararının alındığı bilgisini veren Aydın, bazı durumlarda gebeliği sonlandırmak tek seçenekken kimi durumlarda anne karnında açık ve kapalı cerrahi yöntemlerle müdahalede bulunulabildiğini söyledi.
Aydın, fetal cerrahi ile anne karnında tanı konulan fetüsün ameliyat edilebildiğini, kimi hastalıklarda bebeklerin kalıcı sakatlıkları engellenirken, kimi hastalıklarda hayata tutunmalarının sağlandığını, doğum sonrası ameliyat ihtiyacının en aza indirildiğini anlattı.
“Dünyadaki hekimlerin tecrübesinden elde edilen bilgiler kayıtlı oluyor”
Dünya genelinde çok sayıda olguya ait klinik bilgiler ile vücutta ayrıntılı resimler oluşturmak için güçlü mıknatıslar, radyo dalgaları ve bilgisayarın kullanıldığı, tanı koymada yardımcı bir görüntüle tekniği olan MR bilgilerinin kayıtlı olduğu yapay zeka programı geliştirdiklerini anlatan Doç. Dr. Aydın şu bilgileri verdi:
Sistemde bir veri tabanı yer alıyor ve girilen veriler doÄŸrultusunda hekime önermelerde bulunuyor. Veri tabanında bir klinik ya da bir hekimin deÄŸil, dünya üzerinde birçok hekimin tecrübesinden yola çıkılarak elde edilen bilgiler kayıtlı oluyor. Bu nedenle sistemde çok büyük bir veri havuzu olduÄŸu için tecrübe aktarımı bulunuyor. Sistem, anne karnında bebekte anomali ya da hastalıklarda yüzde 95’in üzerinde tanı doÄŸruluÄŸu saÄŸlıyor. Sistem, hem hastalığı tanımlıyor hem de bu hastalığa müdahale edilecek en doÄŸru zamanı öneriyor.
Programın geliÅŸtirilmesinde akademik alanda ABD ve Ä°spanya’dan bilim insanlarının da yer aldığını aktaran Aydın, “Aslına bakılırsa ekibimizin tamamı Türkiye’nin idealist bilim insanlarından oluÅŸuyor. Sistem, yapay zeka mühendisleri, yazılımcılar, içerik geliÅŸtiricileri, iÅŸ analistleri, modelleme ve artırılmış gerçeklik/sanal gerçeklik uzmanlarından oluÅŸan 15 kiÅŸilik bir ekip tarafından hazırlandı” dedi.
“Türkiye, fetal cerrahide tanı ve tedavide tercih edilen merkez olabilecek”
Aydın, yapay zeka tabanlı sistemle hastalık bazında küçük deÄŸiÅŸiklikler olsa da doÄŸumsal problemlerin anne karnında yüzde 100’e yakın oranda saptandığını ifade ederek ÅŸunları kaydetti:
Bazı hastalık gruplarında mevcut sistemler ile gösterilemeyen ancak bebek öldüğünde ya da doÄŸduktan sonra belirlenebilen, hastalığın yönetiminde önem arz eden derecelendirmeler de yapılabilir. Dünyada yapay zeka ve tıp alanında çalışan 40’ı aÅŸkın kurum var. Bu kurumlar, eriÅŸkin hasta verisi üzerinde yoÄŸunlaşıyor. Biz, geliÅŸtirdiÄŸimiz sistemle fetüs üzerinde çalışıyoruz. Sisteme hastaların klinik bilgilerini ve MR verilerini giriyoruz. Sisteme uzaktan eriÅŸim olması sayesinde, bulunulan yerden her an mevcut veriler deÄŸerlendirilebilecek. Sistem aynı zamanda saÄŸlık turizmine doÄŸrudan katkı saÄŸlayacak. Türkiye, fetal cerrahide tanı ve tedavide aranan, tercih edilen merkez olabilecek. Sistemle dünyanın her yerine, her kesimden insana eriÅŸmesini, hastaların tanısını netleÅŸtirmek için hastane hastane ya da ÅŸehir ÅŸehir dolaşılmasına gerek kalmadan uygulamadan faydalanabilmesini hedefliyoruz.
(Ä°ndyturkish)