Almanya’da milletvekillerine iliÅŸkin yasal düzenlemede yapılan deÄŸiÅŸiklik Federal Meclis’te kabul edildi. Bağış veya çalışanların seçimlerde çalıştırılması gibi ihlallerde vekilleri yüksek cezalar bekliyor.
Almanya’da Federal Meclis, milletvekilleri yasasının ihlal edilmesi halinde öngörülen yaptırım ve cezaları sertleÅŸtiren önemli bir kanun deÄŸiÅŸikliÄŸini kabul etti. Yeni düzenleme, milletvekilerinin yapılan bağışları bildirmemeleri veya personelini vekilliÄŸiyle baÄŸlantısı olmayan iÅŸlerde çalıştırmaları halinde yüksek para cezalarını öngörüyor.
Almanya’da bazı milletvekillerinin, personelini seçim kampanyaları veya vekil olmalarıyla alakası bulunmayan iÅŸlerde görevlendirdiklerinin ortaya çıkması üzerine konu 2017 yılında Federal Anayasa Mahkemesi’ne taşındı. Yüksek mahkemenin hakimleri, demokrasilerde partiler ve siyasi adaylar arasında olması gereken fırsat eÅŸitliÄŸi ilkesine dikkat çekerek, vatandaşın vergileriyle finanse edilen milletvekillerinin personelini seçim kampanyalarında çalıştırmasının engellenmesini talep ettiler. Bunun için kontrollerin sıkılaÅŸtırılmasını da gerekli gören hakimler, mevcut yasanın bunu tesis etmekte yetersiz kaldığını da belirtti. Mahkemenin bu kararı üzerine Federal Meclis mevcut milletvekilleri kanununda deÄŸiÅŸiklik yapmak üzere harekete geçti.
Fırsat eşitliği ilkesi olmak zorunda
Federal Anayasa Mahkemesi hakimlerinin vurgu yaptığı eşitlik ilkesi, halihazırda milletvekili olan bir adayın vekil olmayan dışarıdan bir aday ile eşit koşullarda seçim yarışına gidebilmesini öngörüyor. Halihazırda mecliste yer alan ve yeniden aday olan bir vekilin, görevinden dolayı çalıştırdığı personeli seçim standında bulundurması, afiş astırması, seçim bölgesindeki telefonlara baktırması, broşür dağıttırması veya seçim kampanyasının mali hesaplarını tutturması gibi işler milletvekili personelinin görev tanımında yer almıyor. Dolayısıyla bunların yaptırılması artık resmen ihlal olarak kabul edilip cezalandırılabilecek. Nitekim milletvekili personelinin maaşları vatandaşların ödediği vergilerden karşılanıyor.
2017’deki genel seçimlerle baÅŸlayan 19. Yasama Dönemi’ndeki Federal Meclis, Almanya’da bugüne kadar en fazla milletvekilinin bulunduÄŸu parlamento olma özelliÄŸini taşıyor.
709 vekilin 5 bin 430 çalışanı bulunuyor
Yasal düzenlemenin önemini anlamak için kısaca Federal Meclis’te kaç vekil bulunduÄŸuna, onların kaç personel çalıştırdığına ve buna ne kadar bütçe ayrıldığına bakmak gerekiyor. Almanya’da 2017 genel seçimleri sonrasında oluÅŸan mevcut Federal Meclis, ülkede ÅŸimdiye kadar var olan en çok vekilli parlamento olma özelliÄŸine sahip. Yedi partiden oluÅŸan altı siyasi meclis grubu bulunuyor.
Toplam vekil sayısı ise dördü bağımsız olmak üzere 709. Vekillerin toplam çalışan sayısı 2019 yılında 5 bin 430 olarak beyan edildi. Bunların 2 bin 885’i erkek, 2 bin 545’i de kadın. Söz konusu kiÅŸilerin yarısı vekillerin Federal Meclis’teki ofisinde, diÄŸer yarısı da vekillerin seçim bölgelerindeki temsilciliklerinde görev yapıyor.
Vekil sayısının 630 olduÄŸu 18’nci Federal Hükümet dönemine ait 2017 bütçe raporunda, çalışanlara verilen maaÅŸ ve ikramiyeler yaklaşık 261 milyon euro. Halktan toplanan vergilerle finanse edilen personelin görevi dışında iÅŸlerde çalıştırılması ÅŸimdiye kadar sıkı denetlenmiyor ve yaptırımlarla da cezalandırılmıyordu.
Yüksek cezalar geliyor
Federal Meclis’te çarÅŸamba günü kabul edilen yasal düzenleme, milletvekillerinin kabul ettiÄŸi para veya hizmet ÅŸeklindeki bağışları beyan etmemesi veya personelini milletvekilliÄŸi baÄŸlantılı iÅŸler dışında kullanması halinde altı aylık maaşına denk gelecek yükseklikte cezaları mümkün kılıyor. Almanya’da Federal Meclis’te görevli bir milletvekilinin ikramiye hariç aylık maaşı 1 Temmuz 2019 itibarı ile 10 bin 83 euro 47 cent. Bundan yola çıkıldığında da yeni düzenlemedeki ihlaller halinde 60 bin euroya varan cezalar verilmesi mümkün olacak.
Almanya’da milletvekillerine bağış yapılması zaten yaygın görülen bir uygulama deÄŸil. Bağışlar partilere yapıldığında vergiden indirimi de mümkün olduÄŸu için genelde vekillere deÄŸil, siyasi partilere yapılıyor. 50 bin euroyu geçen parti bağışlarının da Federal Meclis BaÅŸkanlığı’na bildirilmesi ÅŸartı bulunuyor. Almanya’da vekillere ceza ise ÅŸimdiye kadar milletvekilliklerinin yanı sıra yürüttükleri iÅŸlerden saÄŸladıkları yan gelirleri beyan etmemeleri halinde kesiliyordu.
Federal Meclis’te görevli bir vekilin yanında çalıştırdığı personel giderlerine harcanması için aylık 22 bin 436 euro bütçesi bulunuyor. Meclis idaresi bu parayı milletvekiline deÄŸil, çalışanların maaÅŸları olarak doÄŸrudan personele ödüyor. Milletvekillerinin yanında akrabalarını, evli veya birlikte yaÅŸadığı eÅŸini veya hayat arkadaşını ya da onun akrabalarını çalıştırması halinde maaşını Federal Meclis idaresi ödemiyor. Öylesi durumda vekilin söz konusu maaşı kendisinin ödemesi ÅŸartı bulunuyor.
(DW / Elmas Topcu)