Mayın Farkındalık Günü vesilesiyle açıklama yapan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, dünyada hâlâ stoklarda milyonlarca mayın olduğunu aktardı.
Ukrayna’nın Rus savaÅŸ gemilerini durdurmak için Karadeniz kıyılarına döşediÄŸi mayınlar son günlerin en çok konuÅŸulan konusu olsa da, Türkiye’de pek çok sivilin hayatını kaybetmesi nedeniyle aslında hep gündemde bir konu.
Yusuf Ata, Caner Sak, Nupelda- Ayaz Güloğlu kardeşler, Ceylan Önkol, mayın patlaması sonucu hayatını kaybeden çocuklardan sadece birkaçı.
“Mayınla mücadele insanlığa yapılan yatırım”
BirleÅŸmiÅŸ Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres 4 Nisan Dünya Mayın Farkındalık Günü vesilesiyle yayımladığı mesajında “Mayınlarla mücadele insanlığa yapılan bir yatırımdır” dedi.
Guterres, otuz yıl önce, sivil toplum aktivistlerinin, Kara Mayınlarının Yasaklanması için Uluslararası Kampanyayı başlatmak için bir araya geldiğini hatırlattı.
O tarihten günümüze kadar “55 milyondan fazla mayın imha edildi, dünya çapında 30’dan fazla ülke mayınlardan arınmış ilan edildi ve kayıplar önemli ölçüde azaldı” dedi.
“SavaÅŸtan sonra da hayatları tehdit edecek”
Ancak dünyada hâlâ stoklarda milyonlarca mayın olduÄŸunu ve 50’den fazla ülkenin bu silahlarla kirlenmiÅŸ durumda bulunduÄŸunu ifade eden Guterres, “Mayınlar, patlayıcı savaÅŸ kalıntıları ve el yapımı patlayıcılar her yıl çoÄŸu çocuk binlerce insanı öldürmeye veya yaralamaya devam ediyor. Suriye, Somali ve Afganistan’dan Myanmar, Kamboçya ve diÄŸer bir çok bölgede patlayıcı mühimmatın gölgesinde yaÅŸayan insanları korumak için daha fazlasını yapmalıyız” dedi.
Ukrayna’da, bir aylık savaşın mirasının patlamamış mühimmat, kara mayınları ve misket bombaları olacağı ve silahların susmasından çok sonra dahi hayatları tehdit etemeye devam edecekleri uyarısında bulunan Guterres, “Söz konusu patlayıcılar halihazırda, acil insani yardım dağıtımını kısıtlıyor ve insanların güvenli bir yere kaçmasını engelliyor” dedi.
Guterres, “Tüm devletleri gecikmeksizin SözleÅŸmeye katılmaya çağırıyorum. Özellikle Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerinin özel bir sorumluluÄŸu var” diyerek mesajına son verdi.
2020’de mayınlar nedeniyle yaklaşık 2 bin 500 kiÅŸi öldü
Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre 2020’de mayınlar nedeniyle dünya
genelinde yaklaşık 2 bin 500 kişi öldü, 4 bin 561 kişi yaralandı.
Ä°nsanlara
karşı kullanılan kara mayınları ve el yapımı mayınlar; yol, patika,
tarla, orman, çöl, ülke sınırları, ev, okul içi ve çevreleri ile
insanların günlük yaşamlarını sürdürdüğü yerlerde bulunabiliyor.
Mayınların yol açtığı en çok ölüm veya yaralanmalar ise Afganistan, Burkina Faso, Kolombiya, Irak, Mali, Nijerya, Ukrayna ve Yemen’de görüldü.
1 Mart 1999’da yürürlüğe giren Ottawa AnlaÅŸması veya kısaca “Mayın Yasağı SözleÅŸmesi” adıyla da bilinen “Anti-Personel Mayınların Kullanımının, Depolanmasının, Ãœretiminin ve Devredilmesinin Yasaklanması ve Bunların Ä°mhası ile Ä°lgili SözleÅŸme”; mayınların üretimini, kullanımını, depolanmasını ve devredilmesini yasaklıyor.
Deniz mayınları
Ukrayna savaşının baÅŸlamasının ardından Karadeniz’de görülen ve gündeme gelen deniz mayınları, modern deniz savaÅŸlarında tercih edilen bir silah olmaya devam ediyor. Ä°sviçre merkezli bir sivil toplum kuruluÅŸu olan Geneva Call’a göre, deniz mayınlarının kökenlerinin Çin kıyılarında faaliyet gösteren korsanları hedef almak için ilk prototip mayının oluÅŸturulduÄŸu 16. yüzyıla kadar uzandığı biliniyor.
Deniz mayınları, tarihte Vietnam Savaşı’ndan Ä°ran-Irak savaşına, Amerikan iç savaşından Sri Lanka iç savaşına birçok savaÅŸ ve çatışmada kullanılırken; sivillerin yaÅŸamı için risk oluÅŸturmayı sürdürüyor.
(Bianet)