Peru’da devrimci hareketin sembol isimlerinden ve Aydınlık Yol Hareketi lideri Abimael Guzman 86 yaşında hayatını kaybetti.
akma adı BaÅŸkan Gonzalo olan eski Felsefe Profesörü Guzman’ın ölüm haberi, Perulu yetkililerin twitter paylaşımıyla kamuoyuna duyuruldu.
Son aylarda sağlık durumu gittikçe kötüleşen Guzman, 1992 yılından beri cezaevindeydi.
12 Eylül 1992 tarihinde yakalanan BaÅŸkan Gonzalo’nun duruÅŸmaları, güvenlik gerekçesiyle yüzleri kapalı hakimler tarafından gerçekleÅŸtirilmiÅŸti.
Brookings Enstitüsünden Vanda Felbab-Brown; Guzmán’ı “Fidel Castro dışarıda tutulursa, bir hükümeti devirip iktidarı almaya en çok yaklaÅŸan Latin Amerikalı devrimcidir” diye nitelendirmiÅŸti.
Abimael Guzmán, Aralık 1934’te Peru’nun güney kıyısında Mollendo kasabası yakınlarında, Guzmán’ın annesi öldükten sonra onu yetiÅŸtiren varlıklı bir tüccarın çocuÄŸu olarak dünyaya geldi. Guzman, özel bir Katolik ortaokuluna ve daha sonra doktora tezlerinden birinin Alman filozof Immanuel Kant üzerine olduÄŸu Arequipa’daki üniversiteye gitti.
Ãœniversitedeyken Marksizm ile ilgilenmeye baÅŸladı. 1962’de, merkezi Ayacucho kentindeki Huamanga Ulusal Ãœniversitesi’nden San Cristóbal’da felsefe profesörü olarak bir kürsü kazandı.
1965’te Çin’e yaptığı bir gezi sırasında Guzmán, Komünist lider Mao Zedong’dan ilham aldı ve Peru’ya dönüşünde kendisi gibi düşünen akademisyenleri Ayacucho’daki üniversitede kendisine katılmaya teÅŸvik etti.
1969’da Guzman ve 11 arkadaşı, Aydınlık Yol – Sendero Luminoso’yu kurdu. Örgütün adlandırılması, “Marksizm-Leninizm geleceÄŸin parlayan yolu” diyen Perulu komünist José Carlos Mariátegui’ye bir selam olarak gerçekleÅŸmiÅŸti.
Maoizm’den ilham alan gerilla grubu, Peru’nun “burjuva demokrasisini” yıkmak ve komünist bir devlet kurmak için bir “halk savaşı” baÅŸlatmaya çalıştı. Peru Komünist Partisi’nin bir kolu olan grup, baÅŸlangıçta silahlı mücadeleye girmedi.
Aydınlık Yolun mücadelesinde dönüm noktası, 1980 yılında Peru’yu 12 yıldır yöneten ordunun demokratik seçimlerin yapılmasına izin vermesiyle geldi.
Örgüt sadece seçimi boykot etmekle kalmadı, Ayacucho’daki oy sandıklarını yakarak da seçime müdahale etti.
İlerleyen yıllarda örgüt üyelerinin gerçekleştirdiği suikastlar ve bombalı araçlar, iktidarı adeta diz çöktürdü. Hükümet, yaylalarda olağanüstü hal ilan etti ve karşı savaşmak için rondas olarak bilinen silahlı yerel milisleri silahlandırdı.
Silahlı mücadele döneminde 60 bini aşkın kişi hayatını kaybetti.
Eylül 1992’de Peru istihbaratı sonunda Guzmán’ı Lima’daki bir dans stüdyosunun üzerinde yakaladığında isyan fiilen sona erdi.Guzman Ekim 1993’te televizyona çıktı ve takipçilerini açıkça “barış için savaÅŸmaya” çağırdı. Açıklamasının ardından AydınlıkYol’un yaklaşık 6.000 üyesi bir hükümet af programı kapsamında teslim oldu.
Guzmán, BaÅŸkan Fujimori’nin otoriter önlemlerinin yürürlükten kaldırılmasının ardından 2004’te daha uzun bir davaya daha maruz kaldı. DuruÅŸma sürecinde basın üzerinde sıkı baskı uygulandı ve muhabirlerin davayı takip etmesini engelledi.
Ekim 2006’da ağırlaÅŸtırılmış terör ve cinayetten suçlu bulundu ve tekrar ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Guzmán, kalan yıllarını Lima’nın batısındaki El Callao’daki bir deniz hapishanesinde hücre hapsinde geçirdi. 2010 yılında, Aydınlık Yol’dan gerilla arkadaşı Elena Iparraguirre ile parmaklıklar ardında evlenmesine izin verildi.
Guzman, geçtiğimiz Temmuz ayında ağırlaşan sağlık sorunları nedeniyle hastaneye kaldırılmıştı. (ANF)