MMO BaÅŸkanı Yunus Yener, “Marmara Depreminin üzerinden 21 yıl geçmesine karşın ülkemiz depremlere hazırlıklı deÄŸil. Yer seçimi, yapı tasarımı, üretimi ve denetiminde bilimsel ve bütünlüklü bir düzen yoktur” dedi.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) bağlı Makina Mühendisleri Odası Başkanı Yunus Yener, 17 Ağustos Marmara Depreminin yıldönümü nedeniyle yazılı açıklama yaptı.
Yener, açıklamada Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunu ve barajlarının büyük kısmının aktif deprem kuşakları üzerinde yer aldığını belirtti.
1999 Marmara Depreminden hiçbir ders alınmadığını ifade eden Yener, şöyle dedi:
Marmara Depreminin üzerinden 21 yıl geçmesine karşın ülkemiz depremlere hazırlıklı değildir. Yer seçimi, yapı tasarımı, üretimi ve denetiminde bilimsel ve bütünlüklü bir düzen yoktur. Sorunlu dolgu alanları, dere yatakları ve kıyılar imara açılmakta, her yere AVM’ler, gökdelenler yapılmaktadır.
Yanlış ulaşım politikaları, yanlış kentsel dönüşüm uygulamaları, rant eksenli büyük projeler, su yatakları ile yeşil alanlar arasındaki bağların koparılması, sel-su baskınlarının artışı, ısı adalarının oluşması gibi olgular depremlerin yıkıcı etkilerini artırmaktadır.
Bu sorunlara, depremlere dayanıklı yapı stokunu artırma gerekliliğini gözetmeksizin yapılan son imar affı ve depremlerde toplanma yerleri olan alanlardaki hızlı yapılaşma da eklenmişti.
| Yener, alınması gereken önlemleri ise şöyle sıraladı: Depremlere karşı önlemler bütünlüğü, güvenli yapılaÅŸma, halkın saÄŸlıklı yaÅŸam ve doÄŸal çevre hakkı için piyasacı, rantçı, kamusal denetimi yok sayan yaklaşımın reddedilmesi gereklidir. Yapı denetimi uygulamasını yönlendiren kararlar ilgili bütün kurum-kuruluÅŸların katılımıyla oluÅŸturulmalı; imar, yapı, dönüşüm alanları, yapı denetim ve afet yasaları TMMOB ve ilgili Odalar, üniversiteler ve ilgili kesimlerin katılımıyla düzenlenmeli; bu kuruluÅŸlar mevzuat süreçlerinin asli unsurları olarak tanınmalıdır.Yapı Denetim Yasası’nın ticari yapı denetim ÅŸirketi modeli yerineuzmanlık ve etik niteliklere sahip yapı denetçilerinin etkinliÄŸini ve meslek odalarının sürece etkin katılımını saÄŸlayacak yeni bir planlama, tasarım, üretim ve denetim süreci modelininbenimsenmesi gerekiyor.Marmara Depremi sonrası yapılan incelemeler oluÅŸan kayıpların yüzde 80’e varan kısmının taşıyıcı sistemlerin gördüğü zarara baÄŸlı olarak tesisatlarda oluÅŸan hasarlar nedeniylemeydana geldiÄŸini göstermiÅŸtir.Bu nedenle konut, sanayi, enerji, ulaşım vb. birçok alanla baÄŸlantılı tesisat/mekanik tesisat sistemlerinin depremler ve diÄŸer afetlerde taşıdığı önem itibarıylabina ve doÄŸal eki mekanik tesisatının tasarım, üretim ve bakımında üretenler ve denetleyenler MMO tarafından belgelendirilmiÅŸ konunun uzmanı mühendisler olmalı, bu husus bütün yasal düzenlemeler ve Yapı Denetimi Yasası’nda yer almalıdır.Endüstriyel tesislerin güvenlik ve birbirlerine yakınlık-uzaklık mesafeleri konusunda gerekli çalışmalar yapılarak standart ve gerekli koÅŸullar imar mevzuatına yansıtılmalı; sorunlu alanlar “yapı yasaklı alan” ilan edilmelidir.Okullar, hastaneler baÅŸta olmak üzere kamu yapılarının depreme karşı güvenli olup olmadıklarının konunun uzmanı mühendisler tarafından tespitine yönelik çalışmalarda TMMOB’ye baÄŸlı ilgili Odalar mutlaka yer almalıdır.DoÄŸalgaz, elektrik, ısıtma kazanları, jeneratörler ve gaz tesisatları için erken uyarıcı ve gaz/akım kesici sistemler uygulanmalı, denetimleri meslek odalarınca yürütülmelidir. |
(Bianet)