Ä°talya’da Giorgia Meloni liderliÄŸindeki saÄŸ koalisyon hükümeti, ülkede baÅŸbakanın doÄŸrudan halk tarafından seçilmesini öngören anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi teklifini onayladı.
Ä°kinci Dünya Savaşı’nın ardından geçen 77 yılda 68 hükümetin görev yaptığı Ä°talya’da son seçimleri kazanarak iktidara gelen Meloni’nin saÄŸ koalisyon hükümeti, seçim vaadi olan ülkede siyasi istikrarı saÄŸlamaya yönelik anayasa reformunu hazırladı.
Meloni’nin daha önce baÅŸkanlık ya da yarı-baÅŸkanlık olarak da gündeme getirdiÄŸi sistem deÄŸiÅŸikliÄŸi, hükümet tarafından “baÅŸbakanın doÄŸrudan halk tarafından seçileceÄŸi” bir anayasa reformu halini aldı.
Bakanlar Kurulu’nun bugün onayladığı ve Parlamentoya sunacağı anayasa reformu taslağına göre, baÅŸbakanlar halk oylarıyla doÄŸrudan belirlenecek. Seçimlerde milletvekilliÄŸi veya senatörlük için aday olup, kazanmış isimler dışında kimse baÅŸbakan olmayacak.
Bununla ülkede son 10 yılda iki kez olmak üzere siyasi kriz yaşandığında çıkış formülü olarak başvurulan teknokrat bir isme hükümet kurdurulmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Söz konusu teklif, seçimleri kazanan parti ya da ittifaka parlamento çoÄŸunluÄŸunun yüzde 55’ine eÅŸit bir çoÄŸunluk ödülünün de verilmesini öngörüyor.
Ayrıca teklif; mevcut hayat boyu senatörler dışında cumhurbaşkanlarının yeni hayat boyu senatör atama yetkisini elinden alıyor.
Meloni: “Bunu, Ä°talya’da yapılabilecek tüm reformların anası olarak görüyorum”
Bakanlar Kurulu’nun ardından basın toplantısı düzenleyen BaÅŸbakan Meloni, “Cumhuriyet tarihinde ortalama ömrü 1,5 yıl olan 68 hükümetimiz oldu. Bunu, Ä°talya’da yapılabilecek tüm reformların anası olarak görüyorum. Ä°talya, son 20 yılda 12 baÅŸbakan gördü. Artık vatandaÅŸlar karar verecek. Bununla gurur duyuyorum. Ãœlkeye bir ÅŸeyler bırakma sorumluluÄŸumuz var.” dedi.
Meloni, hazırlanan anayasa değişikliği teklifinde, cumhurbaşkanının mutlak garantör rolüne dokunulmadığını, başbakanı belirleme yetkisi dışındaki yetkilerinin kalacağını söyledi.
Giorgia Meloni, reformun halkın seçtiği kişilerin yönetmesini sağlamak olduğunu belirterek, vatandaşın doğrudan oyuyla seçilen başbakanın görevinden ayrılması durumunda, yerine teknokrat bir ismin gelemeyeceğini, yine parlamento içinden birinin seçileceğini kaydetti.
Bakanlar Kurulu’nun onayladığı anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi teklifi, parlamentonun alt kanadı Temsilciler Meclisi ve üst kanat Senato’nun onayına sunulacak. Mevcut parlamento aritmetiÄŸinde, anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi her iki kanattan da onay alabilir gibi gözükse de nihai onay için muhtemel bir referanduma gitmek gerekebilir. Tüm bu sürecin bir yıldan fazla sürmesi bekleniyor.
Ana muhalefetteki Demokratik Parti (PD) ile muhalefetteki 5 Yıldız Hareketi (M5S), hükümetin bu anayasa değişikliği teklifine karşı olduklarını bildirdi.
2016’daki anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi referandumda reddedilmiÅŸti
Ülkede, halihazırda Cumhurbaşkanı, parlamentodaki partilerin güvenoyunu alabilecek parlamento dışından herhangi birine de hükümet kurma görevi verebiliyor.
Ä°talya’da son olarak bu ÅŸekilde Åžubat 2021’de Kovid-19 pandemisinin etkileriyle mücadele etmesi amacıyla Avrupa Merkez Bankası’nın eski baÅŸkanı Mario Draghi’ye hükümet kurma görevi verilmiÅŸti. Draghi, Eylül 2022’deki seçimlere kadar baÅŸbakanlık yapmıştı.
Ülkede anayasayı değiştirmeye yönelik daha önceki girişimler, parlamentoda ya da halk oylamasında yeterli desteği alamadıkları için bir sonuca ulaşamamıştı.
Ä°talya’da son olarak 2016 yılında anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸine yönelik bir referandum yapılmıştı. Söz konusu referandumda, çift meclisli yasama sisteminde Senato’nun yetkilerini sınırlandırarak, yasama sürecini hızlandırmayı amaçlayan anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi oylanmış ve bu deÄŸiÅŸiklik teklifi, halk tarafından reddedilmiÅŸti. (MHA)