Ä°RAN’DA PROTESTOLAR HIZ KESMÄ°YOR – Ä°ran’ın deÄŸiÅŸik kesimlerinde Ä°slami rejime yönelik protestolar ölümcül baskılar altında. ÇarÅŸamba günü 7 kiÅŸi can verdi. Hamaney’in danışmanı Ali Laricani, “kadınların yarısı başını örtmüyorsa, hükümete düşen bir ÅŸey olmaması gerekir” dedi.
Ä°nsan hakları savunucuları, Ä°ran’ın Kürdistan eyaletindeki protestolar sırasında bir gecede yedi kiÅŸinin öldürüldüğünü, güvenlik güçlerinin Mahsa Amini’nin ahlak polisinin elinde can vermesinin yol açtığı ülke çapındaki gösterilere yönelik ölümcül bir baskı uyguladığını bildiriyor.
22 yaşındaki genç Kürt kadının Tahran’da “tesettüre aykırı” kıyafeti gerekçesiyle gözaltında öldürülmesinin üzerinden geçen dört haftanın ardından kabaran altüstlükler henüz rejimi devirecek güçte görünmemekle birlikte Ä°ran’ın Ä°slami iktidarına karşı cesur meydan okumada herhangi bir zayıflama belirtisi gözükmüyor.
Çok sayıda kadının katıldığı protestolar Ä°ran’da haklar ve özgürlüklere yönelik baskılardan bunalanların birikmiÅŸ öfkesini açığa çıkardı. Gösteriler sırasında daha çok genç kadının can vermesi protestoları büyüten birer haykırışa dönüştü.
Yöneticilerin büyük çoÄŸunluÄŸu tavizsiz davranılmasından yana konuÅŸurlarken dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’in üst düzey danışmanlarından birinin, devletin başörtüsünü dayatma çabalarına yönelik ender eleÅŸtirilerden birinde “polisin başörtüsünü zorlamasının gerçekten gerekip gerekmediÄŸinin sorgulanmasını” önerdiÄŸi haberlerde yer aldı.
İnan hakları grupları:
Rojhilat’ta en az 200 kiÅŸi öldürüldü
Ä°nsan hakları grupları, özellikle güvenlik güçlerinin geçmiÅŸte Kürtlerin baÅŸkaldırılarının ÅŸiddetle bastırıldığı Kürt bölgelerindeki yoÄŸun protestolara karşı uygulanan ÅŸiddet sonucunda 200’den fazla kiÅŸinin öldürüldüğünü bildiriyor.
Ä°ran Kürdistanı’nın baÅŸkenti Sanandaj’da bir kaynak, Reuters’e, çevik kuvvetin evleri aradığını ve düzinelerce genci tutukladığını ve kent sokaklarında kol gezen yüzlerce polis memurunun durumu daha da gerginleÅŸtirdiÄŸini söyledi.
GüvenliÄŸinden emin olmadığı için adını vermek istemeyen kaynak “Baneh ve Saqqez’den aldığımız bilgilere göre dünden bu yana, gençler de dahil olmak üzere düzinelerce insanı tutukladılar,” dedi.
| Kürt illeri Ä°ran’ın en yoksul bölgeleri arasında, iÅŸsizlik oranlarının en yüksek ve temel hizmetlere eriÅŸiminen düşük olduÄŸu yerler bu bölgeler |
“ÇarÅŸamba gecesi 10 Rojhilat kentinde yoÄŸun ÅŸiddet”
Ä°ran’ın Kürdistan eyaletiyle ilgili bilgileri derleyen insan hakları grubu Hengaw, protestocuların ÇarÅŸamba gecesi 10 kentte “güvenlik güçlerinin yoÄŸun ÅŸiddeti” ile karşı karşıya kaldığını söyledi.
Hengaw, KermanÅŸah’ta, güvenlik güçlerinin hedef alarak açtıkları ateÅŸle iki kiÅŸinin öldürüldüğünü söyledi. Ölenlerden biri olduÄŸunu ileri sürdüğü 18 yaşındaki bir genç erkeÄŸin cesedinin fotoÄŸrafını yayınladı.
ÇarÅŸamba günü geç saatlerde KermanÅŸah’tan sosyal medyada yayınlanan bir video, caddede yanan ateÅŸi gösteririken geriden “KermanÅŸah cehennemdir, savaÅŸtır, savaÅŸtır,” diyen bir ses duyuluyordu.
Hengaw, KermanÅŸah’ta güvenlik güçlerinden de üç kiÅŸinin öldüğünü ve yaklaşık 40 kiÅŸinin yaralandığını söyledi.
Mahabad’da öldürülen bir güvenlik görevlisiyle birlikte güvenliÄŸin de dördüncü kaybını verdiÄŸi, ve Ä°ran Kürdistan eyalet baÅŸkenti Sanandaj’da baÅŸka bir göstericinin de hükümet ateÅŸiyle öldürüldüğü belirtildi.
Protestolar sırasında birçok kadın, Amini’nin tutuklanmasına yol açan Ä°ran’ın muhafazakar kıyafet kuralları uyarınca giymeye mecbur tutuldukları başörtülerini ortalıkta açıyor, savuruyor ve yakıyorlar.
Bu gece (Çarşamba) Kermanşah. Bugün pek çok ilçe&il Kermanşah gibiydi
Ali Laricani: “Kadınların yarısı
baÅŸlarını örtmüyorsa polis karışmamalı”
Hamaney’in danışmanı, eski Ä°ran Meclis BaÅŸkanlarından Ali Laricani, “Ãœlkemizdeki kadınların yüzde 50’si tam olarak baÅŸlarını örtmüyorlarsa, o zaman polis bunu karışmamalı” dedi. Laricani Ittılaat gazetesine yaptığı yorumda “Buradaki soru ÅŸu” dedi. “Bunlar hükümetin müdahale etmesi gereken konular mı?”
Ä°nsan hakları avukatı Saeid Dehghan, güvenlik güçlerinin ÇarÅŸamba günü Tahran’daki Barolar BirliÄŸi önünde protesto gösterisi yapan üç insan hakları avukatını tutukladığını söyledi.
Başyargıç Gulamhüseyin Mohseni Ecey:
Protestoculara gereksiz sempati göstermeyin
Ä°ran, huzursuzluÄŸu sert bir ÅŸekilde bastırmak için güç kullansa ve gönüllü Besic milislerini polisin yanı sıra devreye sokmuÅŸ olsa da, henüz seçme bir kuvvet olan Devrim Muhafızları’nın protestoculara karşı konuÅŸlandırıldığına dair bir belirti yok.
Yarı resmi bir haber ajansının bildirdiÄŸine göre Ä°ran’ın en üst düzey yargıcı, “isyanların ana unsurları”nın en ağır ÅŸekilde cezalandırılması için talimat verdiÄŸini söyledi.
Gulamhüseyin Mohseni Ecey “Yargıçlarımıza [protestoculara] gereksiz sempati göstermekten kaçınmaları talimatını verdim … ve daha az suçlu olanları ayırırken onları ağır cezalara çaprtırmalarını [söyledim], “dedi
İran devlet medyası, protestolar sırasında gözaltına alınanların bazıları hakkında iddianameler hazırlandığını, ancak kaç kişinin göaltında olduğunun açıklanmadığını bildiriyor. İnsan hakları gruplarının tahminlerine göreyse binlerce tutuklu var.
(Bianet – AEK)