Atlantik Okyanusu’ndaki Körfez Akıntısı’nın ciddi bir ÅŸekilde zayıfladığına dikkat çeken uzmanlar, bu akıntının ortadan kalkmasının Avrupa’da bir iklim felaketine yol açabileceÄŸine dikkat çekiyor.
Kuzey Atlantik Akıntısı’nın bir parçası olan Körfez Akıntısı’nda deÄŸiÅŸimin Avrupa baÅŸta olmak üzere dünya iklimini önemli ölçüde etkileyebileceÄŸi tespit edildi. Almanya’daki Potsdam Ä°klim Etkisi AraÅŸtırma Enstitüsü’nden (PIK) Niklas Boers’in Nature Climate Change dergisinde yayımlanan makalesine göre, okyanuslardaki soÄŸuk ve sıcak su dengesini saÄŸlayan Atlantik Meridyonel Devinim Dolaşımı (AMOC), geçen yüzyıldan bu yana kuvvetini önemli ölçüde yitirmeye baÅŸladı. Körfez Akıntısı, Atlantik Meridyonel Devinim Dolaşımı’nın bir parçasını oluÅŸturuyor.
Son bin yılın en düşük noktası
Atlantik Meridyonel Devinim Dolaşımı adı verilen bu akıntı sistemi, sıcak suyu tropik bölgelerden kuzeye, okyanusların yüzeyine doÄŸru, soÄŸuk suyu da güneyde denizin derinliklerine doÄŸru taşıyor. Kuzey Atlantik Akıntısı’nı da içinde barındıran bu sistemin iklim üzerinde küresel bir etkisi olduÄŸu gibi, Avrupa’daki iklimin ılıman olmasına yol açtığı biliniyor. Bu akıntı sisteminin ortadan kalkması halinde, Avrupa’nın önemli ölçüde soÄŸuması bunun da tropikal fırtınaları beraberinde getirmesi tehlikesi bulunuyor. Ä°klim uzmanı Boers, ÅŸu anda akıntının kuvvetinin “son bin yılın en zayıf” noktasında olduÄŸunu belirtti.
Akıntı büyük ihtimalle “istikrarsızlaÅŸtı”
Ancak ÅŸimdiye kadar bunun sadece doÄŸal bir deÄŸiÅŸiklikten mi yoksa akıntı sisteminin tümüyle istikrarını kaybetmesinden mi kaynaklandığı bilinmiyordu. Boers, bu sorulara cevap aramak için Atlantik Okyanusu’nun yüzeyindeki sıcaklık ve tuzluluÄŸa inceledi. Sekiz farklı parametrenin ayrıntılı analizinin yapıldığı çalışmada, AMOC’nin geçen son yüz yılda zayıflamasının altında büyük ihtimalle “istikrar kaybının” olduÄŸu sonucuna varıldı.
İnsan kaynaklı iklim değişikliği bağlantısı
Bu sonucu etkileyen faktörler arasında Grönland ve Arktik Okyanusu’ndaki buzulların erimesi, artan yağışlar ve tatlı su akıntıları gösteriliyor. Boers, tatlı su akıntılarının böylesine bir etkiye yol açacağını daha önce beklemediklerini belirtti. Araştırmacılar bu konuda daha fazla incelemeye ihtiyaç duyulduğunu belirtirken, söz konusu değişimin, insan kaynaklı iklim değişikliği ile bağlantılı olduğuna vurgu yapılıyor.
Foto: photosforyou – Pixabay